บทที่ 3

บทที่ 3

แนวความคิดโครงการ

แนวความคิดโครงการ คือ การนำเสนอความสัมพันธ์ในเรื่องขององค์ประกอบต่างๆภายในโครงการ โดยการนำเสนอความต้องการของโครงการในส่วนต่างๆว่ามีความเป็นไปได้มากน้อยเพียงใด โดยการกำหนดแนวทางในการออกแบบโดยเน้นความเป็นไปได้ในการออกแบบ ซึ่งการกำหนดแนวความคิดในการออกแบบโครงการอาจมีหลายแนวความคิด โดยในขั้นตอนสุดท้ายในการกำหนดแนวความคิดโครงการอาจนำเอาข้อดีของแนวความคิดทั้งหมดมารวมกันแล้วนำมาสรุปอีกครั้งเพื่อให้ได้แนวความคิดโครงการที่เหมาะสมมากที่สุด

โครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำเป็นโครงการพิพิธภัณฑ์ที่ส่งเสริมด้านการเรียนรู้และปลูกฝั่งในเรื่องการอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำ ซึ่งเป้าหมายของโครงการต้องการที่จะให้โครงการเป็นพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำที่มีความเป็นสากล มีเทคโนโลยีที่ทันสมัยซึ่งก่อนที่จะเริ่มการวางแนวความคิดโครงการควรเริ่มจากการกำหนดรูปแบบเพื่อเป็นแนวทางในการวางแนวความคิดโครงการต่อไป ซึ่งจะแยกเป็นหัวข้อต่างๆได้ดังนี้

1.รูปแบบทางสถาปัตยกรรมศาสตร์ของโครงการมีความสอดคล้องกับตัวโครงการซึ่งเป็นโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำด้วยการสื่อสารออกมาทางรูปแบบของอาคารและวัสดุที่เป็นมิตรกับธรรมชาติ

2.ที่ว่างภายในและภายนอกของอาคารมีความต่อเนื่องกันสามารถสื่อสารให้ผู้ใช้โครงการรู้สึกเหมือนกำลังเดินอยู่ใต้ทะเลและใช้สภาพแวดล้อมของโครงการในการเพิ่มจุดเด่นของโครงการ

3.โครงการใช้ระบบพิเศษต่างๆในการก่อสร้างหรือใช้ในส่วนนิทรรศการถาวรในเรื่องของการใช้แสงและแท็งก์ปลา

จากในความคิดเบื้องต้นสามารถนำมาอธิบายความสัมพันธ์ที่ต่อเนื่องกัน โดยจะสามารถแยกแนวความคิดออกได้เป็น 4 ด้าน ดังนี้

3.1แนวความคิดด้านหน้าที่ใช้สอย(Function Concepts)

            3.2แนวความคิดด้านรูปแบบ(Form Concepts)

            3.3แนวความคิดด้านเศรษฐศาสตร์(Economy Concepts)

            3.4แนวความคิดด้านเทคโนโลยี(Technology Concepts)

3.1แนวความคิดด้านหน้าที่ใช้สอย (Function Concepts)

            แนวความคิดด้านหน้าที่ใช้สอยเป็นการกำหนดกิจกรรมที่จะสอดคล้องกับที่ว่างภายในและรูปแบบของสถาปัตยกรรม โดยจะพิจารณาเป็นส่วนๆแยกตามองค์ประกอบตามพฤติกรรมที่เกิดขึ้นโดยจะแยกการนำเสนอออกเป็นส่วนๆดังนี้

            3.1.1ภาพรวมของโครงการ (Overall project)

            3.1.2ส่วนองค์ประกอบหลักโครงการ (Main –Function Zone)

- ส่วนนิทรรศการถาวร (ส่วนจัดแสดงพันธุ์ปลา) ส่วนนิทรรศการชั่วคราวและส่วน    จัดแสดงโชว์กลางแจ้ง

            3.1.3ส่วนองค์ประกอบรองโครงการ (Sub –Function Zone)

                        - ส่วนห้องประชุม ศูนย์การเรียนรู้และส่วนวิจัย

            3.1.4ส่วนสนับสนุนโครงการ (Support Zone)

                        - ส่วนร้านอาหารและร้านขายของที่ระลึกของโครงการ

            3.1.5ส่วนสาธารณะ (Public Zone)

3.1.6ส่วนบริหารโครงการ (Administration Zone)

            3.1.7ส่วนบริการอาคาร (Service Zone)

                        -แยกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนบริการโครงการและส่วนบริการของส่วนจัดแสดง

3.1.8ส่วนจอดรถ (Parking Zone)

โดยแต่ละส่วนจะมีการกำหนดแนวความคิดโครงการ(Programming Concept) ตามแนวความคิดที่สัมพันธ์กับข้อมูลพื้นฐาน โดยมีสามารถแสดงรายละเอียดของแต่ละองค์ประกอบโครงการ ด้วยหัวข้อแนวความคิดต่างๆดังนี้

           

1.แนวความคิดที่เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์(Relationship)

            2.แนวความคิดที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรม

            3.แนวความคิดที่เกี่ยวข้องกับระบบการจัดการ(Operation)

3.1.1ภาพรวมของโครงการ (Overall Project)

1.แนวความคิดที่เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์(Relationship)

เป็นการแสดงแนวความคิดที่สัมพันธ์กับที่ว่าง การสัญจร กิจกรรมต่างๆภายในโครงการโดยในกิจกรรมที่เกิดขึ้นนั้นในแต่ละองค์ประกอบต้องมีความต่อเนื่องเป็นเรื่องราวเดียวกันซึ่งจะสามารถตอบสนองความต้องการของผู้ใช้งานโครงการได้ โดยมีการแบ่งองค์ประกอบต่างดังนี้

1.ส่วนจัดแสดง (Exhibition Zone)

           

ในส่วนจัดแสดงจะแยกเป็น 3 ส่วนหลักๆคือ ส่วนจัดแสดงถาวร ส่วนจัดแสดงชั่วคราวและส่วนจัดแสดงโชว์กลางแจ้ง

1.1ส่วนจัดแสดงถาวร เป็นส่วนของ Aquarium ที่จะมีการแสดงพันธุ์สัตว์น้ำต่างๆซึ่งจะแยกออกเป็นโซนต่างๆซึ่งในแต่ละโซนจะแสดงพันธุ์สัตว์น้ำและเรื่องราวการนำเสนอที่ต่างกัน โดยจะมีเรื่องราวของแต่ละโซนจะนำเสนอรายละเอียดในช่วงต่อไป ซึ่งจะอยู่ด้านในสุดของโครงการและสามารถเชื่อมต่อกับส่วนวิจัย ส่วนบริหารได้เพื่อความสะดวกในการวิจัย

1.2ส่วนจัดแสดงโชว์กลางแจ้ง เป็นส่วนจัดแสดงโชว์ปลาโลมาซึ่งจะอยู่กลางแจ้งในส่วนจัดแสดงโชว์จะไม่เปิดทำการแสดงทุกวันแต่จะเปิดแค่วันเสาร์อาทิตย์ซึ่งจะอยู่ติดกับส่วนจัดแสดง ส่วนวิจัย ส่วนบริการของส่วนจัดแสดงถาวร เพื่อความสะดวกในการดูและสัตว์น้ำทั้งที่ใช้แสดงและภายในรวมทั้งงานระบบของโครงการด้วย

2.ส่วนร้านอาหารและร้านขายของที่ระลึกของโครงการ (Food loft & Souvenir Shop)

           เป็นส่วนร้านอาหารและร้านขายของที่ระลึกของโครงการโดยในส่วนร้านอาหารจะรองรับผู้ใช้งานโครงการซึ่งในส่วนนี้ควรจะติดกับส่วนบริการเพื่อความสะดวกในการขนย้ายขนส่งสินค้าโดยจะแยกเส้นทางในส่วนนี้ซึ่งเป็นเส้นทางบริการออกจากเส้นทางหลักเพื่อควบคุมกลุ่มผู้ใช้โครงการได้เป็นสัดส่วนและเป็นให้โครงการดูเป็นระเบียบมากขึ้น

 3.ส่วนสาธารณะ (Public Zone)

         เป็นพื้นที่ส่วนกลางของโครงการทำหน้าที่เชื่อมพื้นที่ส่วนต่างๆเข้าด้วยกันและเป็นโถงที่หลักที่ทำหน้าที่ในการรวมผู้ใช้งานโครงการก่อนที่จะแจกเข้าสู่ส่วนต่างๆของโครงการ

 4.ส่วนบริหารโครงการ (Administration Zone)

         ส่วนบริหารเป็นส่วนที่ทำหน้าที่บริหารโครงการ โดยผู้ใช้งานในส่วนนี้คือ ผู้บริหารและพนักงานในส่วนต่างๆในส่วนบริหารของโครงการควรจะอยู่ในที่ที่เข้าถึงได้ง่ายแต่ควรจะมีการแยกทางเข้าของส่วนบริหารให้แยกกับส่วนทางสัญจรหลัก

 5.ส่วนบริการโครงการ (Service Zone)

         เป็นส่วนของงานระบบห้องเครื่องต่างๆรวมไปถึงส่วนห้องเก็บของและส่วนซ่อมบำรุงของโครงการโดยในโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำจะแยกส่วนบริการออกเป็นสองส่วนคือส่วนบริการโครงการโดยรวมและส่วนบริการของส่วนจัดนิทรรศการในส่วนบริการนั้นต้องมีทางเข้าที่สามารถเข้าได้ทุกองค์ประกอบโดยเส้นทางสัญจรนั้นต้องแยกออกจากเส้นทางสัญจรของผู้ใช้โครงการอื่นๆอย่างชัดเจน

 6.ส่วนจอดรถ (Parking Zone)

         ส่วนจอดรถของโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำนั้นเป็นส่วนที่ใช้จอดรถต่างๆไม่ว่าจะเป็นรถยนต์ส่วนตัว รถบัส รถในส่วนของบริหาร รถในส่วนของบริการ โดยต้องมีทางเข้าจากที่จอดรถที่สามารถเข้าสู่โครงการได้อย่างสะดวกและใกล้รวมถึงในส่วนที่จอดรถของส่วนบริหารและบริการก็ต้องมีความสะดวกในการขนย้ายของเข้าสู่โครงการและมีการจัดเส้นทางการเดินรถของส่วนจอดรถของผู้ใช้โครงการและส่วนของเจ้าหน้าที่ผู้บริหารโครงการให้ชัดเจน

2.แนวความคิดที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรม

            แนวความคิดในส่วนที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมเป็นส่วนที่วิเคราะห์เกี่ยวกับกิจกรรมที่มาจากประเภทของโครงการและพฤติกรรมของผู้ใช้งานโครงการโดยนำมาพิจารณาและวิเคราะห์แล้วนำไปกำหนดรายระเอียดของพื้นที่ใช้สอยและกิจกรรมโดยการจัดกลุ่มกิจกรรมของโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ

ก.การจัดกลุ่มกิจกรรม(Activities Grouping)

ข.ลำดับความสำคัญของกิจกรรม (Sequence of Activities)

แสดงความสำคัญของกิจกรรม

In   เข้าสู่โครงการ   ซื้อบัตร ชมนิทรรศการถาวร   ชมการแสดงโชว์   ออกจากส่วนจัดแสด ง ซื้อของที่ระลึกและรับประทานอาหาร   ออกจากโครงกา  ร  out

แสดงความสัมพันธ์ระหว่างลำดับของกิจกรรมกับกลุ่มผู้ใช้โครงการรอง

In  เข้าสู่โครงการ  เข้าสู่โถงหลัก  ปฏิบัติงาน  รับประทานอาหาร  ปฏิบัติงาน  ออกสู่โถงหลัก  ออกจากโครงการ  out

แสดงความสัมพันธ์ระหว่างลำดับของกิจกรรมกับกลุ่มผู้ใช้โครงการรองประเภทกลุ่มพนักงานบริหารโครงการ

In    เข้าสู่โครงการ       เข้าสู่ส่วนโถงหลัก   ปฏิบัติงาน   รับประทานอาหาร    ปฏิบัติงาน       ออกสู่โถงหลัก      ออกจากโครงการ   out

แสดงความสัมพันธ์ระหว่างลำดับของกิจกรรมกับกลุ่มผู้ให้บริการอาคาร

In   เข้าสู่โครงการ   เข้าสู่ส่วนโถงหลัก   ปฏิบัติงาน   รับประทานอาหาร   ปฏิบัติงาน   ออกสู่โถงหลัก     ออกจากโครงการ  out

ค.ลำดับความสำคัญของผู้ใช้(Order of Importance)

ง.ความต้องการใช้พื้นที่ของกิจกรรม(Activity Requirements)

กิจกรรมหลักของโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหิน คือ   ส่วนจัดแสดงซึ่งในส่วนนี้จะแบ่งออกเป็น 2 กิจกรรมหลักๆ คือส่วนแสดงพันธุ์สัตว์น้ำที่จัดแสดงในตู้จัดแสดงโดยจะมีการจำลองระบบนิเวศทางทะเลเพื่อให้เกิดความรู้สึกเหมือนกำลังเดินชมอยู่ในท้องทะเลจริงๆและส่วนจัดแสดงชั่วคราวที่

หมุนเวียนงานวิจัยหรือสิ่งที่เกี่ยวข้องมาจัดแสดง อีกส่วนคือส่วนจัดแสดงโชว์กลางแจ้งซึ่งเป็นการโชว์ความสามารถของสัตว์น้ำที่ถูกฝึกมา

ส่วนของ Giant Tank โดยจะเป็นส่วน highlight ของโครงการซึ่งเป็นแท็งก์ขนาดใหญ่ที่เลี้ยงสัตว์น้ำไว้หลายชนิด โดยจะมีการแสดงการดำน้ำให้อาหารปลาในส่วนนี้ด้วย โดยมีการใช้แสงสว่างช่วยในการสื่อให้ผู้ใช้โครงการได้รับรู้ถึงที่ว่างที่เหมือนอยู่ใต้ท้องทะเล

ส่วนของอุโมงค์ทางเดินยาวให้ความรู้สึกเหมือนกำลังเดินอยู่ใต้ท้องทะเลโดยมีฝูงปลาว่ายอยู่ข้างบนทำให้เกิดความรู้สึกเหมือนกำลังใช้ชีวิตอยู่ในใต้ท้องทะเลและยังรู้สึกใกล้ชิดกับปลาอีกด้วย

ลานกิจกรรมบริเวณหน้าโครงการเป็นพื้นที่สำหรับจัดกิจกรรมและเป็น

3.แนวความคิดที่เกี่ยวข้องกับระบบการจัดการ(Operation)

ก.ระบบบริการ(Service Management)

 3.1.1 ส่วนองค์ประกอบหลักโครงการ

3.1.2 ส่วนองค์ประกอบรองโครงการ

3.2แนวความคิดด้านรูปแบบ(FORM CONCEPTS)

            แนวความคิดโครงการด้านรูปแบบแบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ

            3.2.1หลักเกณฑ์การเลือกที่ตั้งโครงการ(Criteria for Site Selection)

                        3.2.2แนวความคิดโครงการด้านจินตภาพ(Image Concept)

3.2.1หลักเกณฑ์การเลือกที่ตั้งโครงการ(Criteria for Site Selection)

            โครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหิน เป็นโครงการที่จัดแสดงพันธ์สัตว์น้ำในลักษณะพิพิธภัณฑ์ที่จะให้ผู้เข้าใช้โครงการได้รับรู้ถึงการเข้าชมโดยจะรู้สึกเหมือนกับเดินอยู่ใต้ท้องทะเลจริงๆ ซึ่งในที่นี้จะส่งผลถึงการเลือกพื้นที่ตั้งโครงการที่จะช่วยส่งเสริมโครงการให้มีความน่าสนใจยิ่งขึ้นและทางรูปแบบทางสถาปัตยกรรมทั้งที่ว่างภายในและภายนอกซึ่งหลักในการพิจารณาการเลือกพื้นที่ตั้งโครงการมีดังนี้

            1.หลักเกณฑ์ในการเลือกที่ตั้งโครงการ

            2.หลักเกณฑ์ในการเปรียบเทียบที่ตั้ง

1.หลักเกณฑ์ในการเลือกที่ตั้งโครงการ

มีหลักในการเลือกโดยจะกำหนดศักยภาพของพื้นที่ที่จะช่วยสนับสนุนโครงการให้มีจุดเด่นและมีที่ว่างที่เชื่อมต่อกันทั้งภายในและภายนอก ซึ่งจะเลือกที่ตั้งแยกเป็น 3 ที่ซึ่งมีขนาดและศักยภาพที่ใกล้เคียงกัน โดยหลักในการเลือกที่ตั้งโครงการมีดังนี้

1.    แหล่งทรัพยากร (LOCAL RESOURCE) มีทรัพยากรที่เกื้อหนุนและสอดคล้องกับโครงการมากแค่ไหน

2.    ข้อจำกัดทางกฎหมาย (LAWS) มีข้อกำหนดทางกฎหมายที่เป็นอุปสรรคหรือเกื้อหนุนหรือไม่

3.    กิจกรรมหรือโครงการสนับสนุน (IMPORTANT LINKAGE) มีความเชื่อมโยงกับกิจกรรมพื้นที่หรือโครงการที่จะสนับสนุนให้ดีขึ้นหรือไม่

4.    ระบบการขนส่ง (TRANSPORTATION) มีเส้นทางคมนาคมระบบจราจรขนส่งอย่างไร

ความปลอดภัย (SAFETY) มีความปลอดภัยแค่ไหน

 2.หลักเกณฑ์ในการเปรียบเทียบที่ตั้ง

           นำเอาหลักเกณฑ์ในการเลือกที่ตั้งโครงการมาทำการวิเคราะห์และหาศักยภาพของที่ดินโดยคำนึงถึงสภาพแวดล้อมโดยรอบและปัจจัยต่างๆที่สอดคล้องกับโครงการ

3.2.2แนวความคิดโครงการด้านจินตภาพ(Image Concept)

         แนวความคิดโครงการด้านจินตภาพของโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหิน นั้นเป็นโครงการที่จัดแสดงพันธุ์สัตว์น้ำซึ่งรูปแบบทางสถาปัตยกรรมต้องสื่อออกมาให้ผู้ใช้โครงการหรือบุคคลภายนอกรับรู้ได้ถึงโครงการและการเชื่อมต่อของที่ว่างทั้งภายในภายนอกโดยแยกออกเป็นแนวความคิดได้ดังนี้

            1.แนวความคิดโครงการด้านจินตภาพภายนอกโครงการ

            2.แนวความคิดโครงการด้านจินตภาพภายในโครงการ

 1.แนวความคิดโครงการด้านจินตภาพภายนอกโครงการ

           อาคารมีความกลมกลืนกับสภาพแวดล้อมและต้องสามารถสื่อให้ผู้ใช้โครงการรับรู้ได้ว่าเป็นโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ

 2.แนวความคิดโครงการด้านจินตภาพภายในโครงการ

         มีการจัดที่ว่างภายในโดยสามารถเชื่อมต่อและสอดคล้องกับที่ว่างภายนอก โดยที่ว่างภายในจะมีการจัดในส่วนของพื้นที่จัดแสดงพันธุ์สัตว์น้ำให้ผู้ใช้โครงการรู้สึกเหมือนกำลังเดินอยู่ใต้ท้องทะเลและในส่วนของแท็งก์จัดแสดงพันธุ์ปลาจะมีการจัดเพื่อให้ความรู้สึกเหมือนระบบนิเวททางธรรมชาติมากที่สุด

 3.3แนวความคิดด้านเศรษฐศาสตร์(Economy Concepts)

 การกำหนดแนวความคิดทางด้านเศรษฐศาสตร์มีหลายประเด็นแต่ที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำโปรแกรมทางสถาปัตยกรรม หัวข้อที่พิจารณา สามารถแบ่งได้เป็น 2 แนวทางคือ

- การควบคุมงบประมาณโครงการ(Budget Control)

 - การควบคุมคุณภาพอาคาร (Building Quality Control)

 3.3.1 ประสิทธิภาพอาคาร   (Building Efficiency) ประกอบด้วย

 -พื้นที่ใช้งานสุทธิ (Assignable Area) คือพื้นที่รวมของทุกๆพื้นที่ใช้สอยที่

ต้องการตามโปรแกรม

 -พื้นที่สนับสนุน(Unassigned Area) คือพื้นที่ที่นอกเหนือจากพื้นที่ใช้งานโดย

เฉพาะพื้นที่ทางสัญจร ห้องเครื่อง ห้องน้ำส่วนรวม ห้องเก็บของผนังกั้นต่างๆ โดยไม่รวมพื้นที่จอดรถซึ่งแตกต่างไปตามกฎหมายของแต่ละท้องที่ และพื้นที่ใช้งานภายนอก (Outdoor Space) เพราะถือเป็นพื้นที่ใช้งานแต่อยู่ภายนอกอาคาร

 -สัดส่วนประสิทธิภาพของอาคาร   (Efficiency Ratio) คือสัดส่วนร้อยละของ

พื้นที่สนับสนุนต่อพื้นที่ใช้งานสุทธิ มีระดับโดยทั่วไปอยู่ 3 ระดับ คือ

 1.ระดับดีมาก                 อัตราส่วน          40 – 50 %       ของพื้นที่ทั้งหมด

 2.ระดับปานกลาง           อัตราส่วน          30 %               ของพื้นที่ทั้งหมด

 3.ระดับประหยัด             อัตราส่วน           20 %               ของพื้นที่ทั้งหมด

โดยทั่วไปแล้วสัดส่วนขององค์ประกอบต่างๆของโครงการอาจมีสัดส่วนที่แตกต่างกันได้ขึ้นอยู่กับความสำคัญ หรือประเภทผู้ใช้ในองค์ประกอบนั้น ทั้งนี้จากภาพรวมที่ต้องการประสิทธิภาพของอาคารให้ อยู่ในระดับที่ดี สัดส่วนโดยประมาณ โดยรวมของโครงการ สัดส่วนพื้นที่ใช้งานสุทธิต่อพื้นที่สนับสนุนจึงกำหนดเป็น 70 : 30

 สำหรับการกำหนดแนวความคิดสัดส่วนประสิทธิภาพที่แยกตามองค์ประกอบต่างๆของโครงการ มีดังนี้

องค์ประกอบโครงการ	พื้นที่ใช้สอย ( %)	พื้นที่สัญจร(%)
1.ส่วนจัดแสดง 2.ส่วนบริหาร 3.ส่วนวิจัย และทดลอง 4.ส่วนร้านอาหาร ร้านขายของที่ระลึก 5.ส่วนบริการอาคาร 6.ส่วนจอดรถ	70 65 70 60 85 80	30 45 30 40 15 20

ตาราง 3.1 ตารางแสดงการแบ่งสัดส่วนประสิทธิภาพอาคารตามองค์ประกอบโครงการ

 3.3.2 คุณภาพอาคาร (Building Quality Control)

 คุณภาพของอาคารสามารถบอกด้วยราคาค่าก่อสร้างต่อตารางเมตร ซึ่งโดย

 ทั่วไปรวมถึงงานสถาปัตยกรรม งานโครงสร้าง ระบบไฟฟ้า ระบบสุขาภิบาลแต่ไม่รวมถึงอุปกรณ์พิเศษที่ติดตั้ง สำหรับอาคารเพื่อการศึกษามีการประเมินค่าก่อสร้าง ดังนี้

 3.4แนวความคิดด้านเทคโนโลยี(Technology Concepts)

             แนวความคิดโครงการทางด้านเทคโนโลยี เป็นการเลือกประเภทของเทคโนโลยีอาคารให้เหมาะสมกับประเภทและลักษณะของโครงการโดยอ้างอิงจากบทที่2 ข้อมูลพื้นฐานโครงการ และสอดคล้องกับบทที่1 เป้าหมายโครงการ เพื่อใช้ในการพิจารณาหา บทที่4 ในส่วนของรายละเอียดโครงการทางด้านเทคโนโลยี

            โดยแนวความคิดโครงการทางด้านเทคโนโลยีของสถาบันส่งเสริมศิลปศาสตร์แฟชั่นนานาชาติ มีรายละเอียดที่ใช้ในการคำนึงถึง ดังนี้

               -ระบบโครงสร้างอาคารต้องเหมาะสมและตอบรับกับรูปแบบอาคาร

             -ระบบเทคโนโลยีอาคารและระบบการก่อสร้างต้องมีประสิทธืภาพที่ดีที่สุด ในปริมาณราคาที่ต่ำที่สุด เพื่อลดค่าใช้จ่ายในการลงทุน

              -ระบบเทคโนโลยีอาคารมีความเหมาะกับการใช้งานของอาคาร

          -ระบบเทคโนโลยีอาคารมีราคาค่าติดตั้ง และค่าบำรุงรักษาในระยะยาว ที่ไม่สมควรแพงเกินไปนัก เพื่อลดต้นทุนในการลงทุน

             -ระบบเทคโนโลยีอาคารต้องมีความปลอดภัยในการใช้งานในระยะยาว

              -ระบบเทคโนโลยีอาคารต้องอายุยืนยาวในการใช้งาน

           -ระบบเทคโนโลยีอาคารต้องสามารถช่วยประหยัดพลังงานอาคารได้ เพื่อช่วยลดค่าใช้จ่ายในระยะยาว

                โดยรายละเอียดแนวความคิดโครงการทางด้านเทคโนโลยีอาคารมี 2ส่วนดังนี้

 3.4.1ระบบอาคาร(Building System)

 3.4.2ระบบเทคโนโลยีพิเศษ(Specific Technology)

 3.4.1ระบบอาคาร(Building System)

1ระบบโครงสร้างอาคาร(Building Structure)

ระบบโครงสร้างเสา-คานเป็นแบบระบบเสาและคานคอนกรีตเสริมเหล็ก เนื่องจากราคาไม่แพงมากนัก และง่ายต่อการก่อสร้าง ประกอบกับเทคโนโลยีสมัยใหม่ในการก่อสร้างจึงไม่มีขอบเขตในการก่อสร้างในระบบเสาและคานคอนกรีต

1.2ระบบโครงสร้างหลังคา

-ระบบโครงสร้างแบบ Flat Slab

ระบบโครงสร้างหลังคาแบบFlat Slab คล้ายคลึงกับโครงสร้างพื้น เพียงแต่ต้องมีวัสดุกันความร้อน และวัสดุกันความชื้น

-ระบบแบบ Truss

ระบบหลังคาแบบโครงสร้างเหล็ก 2มิติ เป็นโครงสร้างที่มีเพื่อส่วนที่มีการดัดโค้ง หรือรูปทรงแปลก ง่ายต่อการบุวัสดุมุง และตกแต่งองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม

-ระบบแบบ Space Truss

              ระบบหลังคาแบบโครงสร้างเหล็ก 3มิติ เป็นโครงสร้างที่แสดงรูปทรงบางจุด เช่นโดม หรือรูปทรงต่างที่ต้องการการถ่ายแรงน้ำหนีชักได้ดี และส่งผลให้รูปลักษณ์อาคารสวยงาม

2.ระบบปรับอากาศ(Air-Conditioning)

-ระบบปรับอากาศแบบ Split Type

             

              ส่วนพื้นที่ที่มีการใช้ระบบปรับอากาศแบบช่วงเวลา เช่น ห้องเรียนหรือส่วนห้องทำงาน ก็ควรจะใช้ระบบปรับอากาศระบบนี้ เพื่อความประหยัด

-ส่วนระบบปรับอากาศแบบเครื่องทำน้ำเย็นระบายความร้อนด้วยน้ำ

(Water Cooled Water Chiller)

              ส่วนที่ต้องใช้ระบบปรับอากาศแบบตลอดเวลา หรือพื้นที่การใช้งานมีขนาดใหญ่เช่นส่วนสาธารณะ หรือส่วนจัดแสดงนิทรรศการควรจะใช้ระบบนี้

3.ระบบสุขาภิบาล

3.1ระบบประปา

-ระบบประปาใช้แบบระบบFeed Down เนื่องจากเป็นกลุ่มอาคาร ความสูง3-4ชั้นจึงควรใช้ระบบนี้เนื่องจากส่งน้ำได้ดีกว่าระบบอื่น

3.2ระบบน้ำเสีย

           -ระบบน้ำเสียแบบทั่วไปโดยแยกเป็นระบบน้ำเสียจากอ่างหน้า ระบบน้ำเสียจากท่อ และระบบน้ำเสียจากห้องครัว โดยระบายมาตามท่อแนวนอน แล้วมารวมกันในท่อแนวตั้งแล้วจึงนำไปบำบัดก่อนปล่อยสู่ท่อน้ำเสียสาธารณะ โดยอุปกรณ์ร่วมระบบระบายน้ำเสีย คือ ที่ดักกลิ่น ตะแกรงดักกลิ่น และที่ดักไขมัน

           3.3ระบบโสโครก

- ระบบน้ำโสโครกเป็นระบบที่ระบายของเสียจากโถส้วม และโถปัสสาวะโดยระบบเดินท่อ จะมีท่อแนวนอนที่ต่อออกจากแหล่งกำเนิดสิ่งโสโครก และท่อแนวตั้งที่เป็นท่อรวมท่อแนวนอนก่อนนำไปยังถังบำบัด โดยอุปกรณ์ร่วม คือช่องทำความสะอาดท่อ

-ระบบบำบัดน้ำเสียแบบเติมอากาศ ระบบนี้เหมาะกับอาคารขนาดกลาง ซึ่งง่ายต่อการดูแลรักษา มีประสิทธิภาพดี และราคาไม่แพง

4ระบบไฟฟ้ากำลัง(Electricity)

-ระบบไฟฟ้ากำลังแบบ Sub-station

              เนื่องจากต้องการของกำลังไฟฟ้าสูง เพื่อความสะดวกสบายของโครงการในการจ่ายปริมาณไฟฟ้าจำนวนมาก จึงจำเป็นต้องแยกหม้อแปลงไฟฟ้าออกมาต่างหาก โดยแยกส่วนเป็นของภายในโครงการจากระบบไฟฟ้าสาธารณะโดยทั่วไป

5.ระบบไฟฟ้าฉุกเฉิน(Emergency System)

           -ระบบไฟฟ้าฉุกเฉินแบบดีเซล เป็นระบบที่ทำงานอัตโนมัติ คือ หลังจากที่ไฟฟ้าเมนดับระบบจะสตาร์ทเครื่องและมีสวิทซ์สับเปลี่ยนจ่ายไฟให้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่สำคัญ

              -ระบบไฟฟ้าฉุกเฉินแบบแบตเตอร์รี่ จะถูกติดตั้งเพื่อให้แสงสว่างในระหว่างที่รอไฟจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้า

6.ระบบป้องกันฟ้าผ่า(Lighting Protection System)

             

              ระบบป้องกันไฟฟ้าแบบนี้สามารถป้องกันฟ้าผ่ารอบอาคารได้ โดยส่วนประกอบสำคัญได้แก่

        1.สายล่อฟ้า

        2.สายนำลงดิน

         3.สายรายดิน

7.ระบบสื่อสารโทรคมนาคม(Communication)

             

              7.1ระบบโทรศัพท์(Telephone System)

           -ระบบโทรศัพท์ภายในอาคารหลังจาก เชื่อมสายจากองค์การโทรศัพท์กับห้องชุมสายแล้ว  สายโทรศัพท์จะแยกเข้าตู้สาขา เพื่อจัดระบบ และหมายเลข จากนั้นจะส่งไปยังแผงควบคุมในแต่ละชั้น

              -ระบบโทรศัพท์ ใช้สำหรับติดต่อระหว่างหน่วยงานในโครงการ 

              -ระบบโทรศัพท์สาธารณะสำหรับบุคคลทั่วไป

7.2ระบบโทรทัศน์วงจรปิด(CCTV System)

              -ระบบรักษาความปลอดภัยรวม และแยกส่วนตามจุดสำคัญของอาคาร

           ระบบโทรทัศน์วงจรปิดแบบระบบรักษาความปลอดภัยรวมของอาคาร โดยจะมีการติดตั้งกล้องตามตำแหน่งสำคัญ ได้แก่ ทางเข้า โถง ในลิฟท์ ร้านอาหาร และส่วนพื้นที่อื่นๆ ซึ่งจอภาพสามารถปรับเปลี่ยนการมองด้วยการตั้งเวลาในการดู เพื่อให้เกิดการมองพื้นที่ได้อย่างทั่วถึง ในกรณีที่อาคารมีขนาดใหญ่และมีความต้องการในการรักษาความปลอดภัยสูง

8.ระบบป้องกันอัคคีภัยและระบบดับเพลิง(Fire Protection Extinguishers)

     8.1ระบบป้องกันอัคคีภัย

ใช้แบบระบบทั้ง Smoke Detector และ Heat Detector ซึ่งเมื่อเกิดเพลิงไหม้จะทำการแสดงผลไปยังห้องควบคุมเพื่อส่งสัญญาณเตือนภัยไปยังระบบ Fire Detector System โดยระบบ Sprinkle ซึ่งเมื่อโดนความร้อนจนถึงอุณหภูมิที่กำหนดไว้ ปรอทจะแตกและปล่อยน้ำออก เนื่องจากมีประสิทธิภาพในการป้องกันภัยที่ดี

   

8.2ระบบดับเพลิง

    -ชนิดสายสูบ เป็นระบบท่อแห้งไม่มีน้ำอยู่ในสภาวะท่อปกติแต่มีอูปกรณ์ควบคุน้ำที่ส่งมาในท่อระบบนี้จะใช้คนนำสายสูบใช้ได้กับทุกมุม ความยาวสายทั่วไป 15, 23และ30 เมตร

-ชนิดโปรยน้ำสามารถทำงานได้โดยอัตโนมัติคือการเดินท่อไปตามฝ้าเพดานแบบ GRIDโดยเว้นระยะให้หัวฉีดกระจายน้ำออกไปซึ่งน้ำในท่อจะมีความดันพร้อมจ่าย

              9.ระบบแสงสว่าง(Lighting)

       -การให้แสงทางตรง คือ แสงสว่างที่พุ่งตรงจากจุดกำเนิดแสงมาสู่สายตาเราโดยตรงโดยไม่มีวัสดุบัง ดวงโคมที่ให้แสงสว่างจะต้องสะท้อนแสงลงมาได้ประมาณ 90 % โดยการให้แสงทางตรงนั้นมักจะใช้ในการให้แสงสว่างในสำนักงาน โถง ส่วนแสดงแฟชั่นโชว์ส่วนแสดงนิทรรศการและสถานที่ที่ต้องการเน้นแสงเฉพาะจุด

      

       -การให้แสงกึ่งตรง คือ การออกแบบให้แสงสว่างออกจากด้านล่าง ของแหล่งกำเนิดแสงโดยตรงเพียงประมาณ 60-90% ของปริมาณแสงทั้งหมด และกำหนดให้แสงส่วนที่เหลือฉายขึ้นไปกระทบเพดานส่วนหนึ่งและสะท้อนกระจายออกไป การเลือกใช้แสงแบบกึ่งตรงนั้นจะใช้สำหรับสำนักงาน ห้องเรียน และสถานที่ต่างๆที่ต้องการแสงสว่างเฉลี่ยในระดับที่เสมอกันทั่วบริเวณ

12.ระบบขยะ

          ระบบการจัดเก็บขยะใช้แบบแยกขยะเปียก และแห้ง ซึ่งสามารถแยกขยะในเบื้องต้นได้ก่อนที่จะออกนอกโครงการเพื่อนำไปกำจัด ซึ่งระบบนี้สามารถรักษาดูแลได้ง่าย และไม่เสียค่าใช้จ่ายมากในการจัดเก็บ

3.4.2 ระบบเทคโนโลยีพิเศษเฉพาะโครงการ ( Specific   Technology)

ข้อมูลพื้นฐานทางด้านเทคโนโลยีพิเศษเฉพาะ  สามารถนำมาสรุปเพื่อ เลือกใช้ให้มีความเหมาะสมกับโครงการ  โดยแบ่งตามหัวข้อต่างๆ ดังนี้

1.ระบบหมุนเวียนน้ำภายในส่วนจัดแสดง

- ระบบน้ำแบบเปิด         

            เป็นระบบน้ำที่ได้ความเป็นธรรมชาติของน้ำทะเลมากที่สุด  เหมาะที่จะใช้ในส่วนของAquarium ที่มีขนาดใหญ่ Giant Tank และเป็นระบบที่ใช้น้ำครั้งเดียว

- ระบบน้ำแบบปิด

เป็นระบบที่ต้องการปริมาณน้ำเพิ่มเติมน้อย  ควยคุมอุณหภูมิได้ง่ายเหมาะกับส่วน Aquarium  ที่มีขนาดเล็ก  Small  Tank  และเป็นระบบที่ต้องเตรียมพื้นที่สำหรับกรองน้ำ และน้ำใช้แล้วมีการหมุนเวียน

2.ระบบการให้อากาศในตู้เลี้ยง

เป็นระบบที่ใช้เครื่องปั้มลมขนาดใหญ่  ที่มีความดันลมมา จะต้องมีกระแสไฟฟ้าสำรองตลอด 24 ชม.

3.ระบบกำจัดน้ำเสีย

น้ำในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำทะเลจะไม่สกปรกมากนัก  เนื่องจากมีสารอินทรีย์ละลายอยู่ในน้ำ  จึงควรบำบัดก่อนปล่อยทิ้งลงสู่สาธารณะ  โดยจัดให้มีบ่อสาหร่ายกลางแจ้งเพื่อดูดซับสารอินทรีย์ทำให้น้ำบริสุทธิ์ขึ้น

4.ระบบกรองน้ำ

ระบบการกรองน้ำ  เลือกใช้ระบบการกรองทางชีวภาพ  ที่ใช้ แบคทีเรียเป็นตัวกรอง   ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงและยังเพื่อช่วยลดค่าใช้จ่าย

5.ขนาดและวัสดุที่ใช้ทำ  Tank

วัสดุที่นำมาใช้ประกอบตู้แสดง  สามารถแบ่งได้เป็น 2 ชนิด  คือ

- กระจก    มีราคาถูกกว่า  ทนทานต่อการขูดขีด  ทำให้สะดวกต่อการทำความสะอาดหากเกิดตะไคร่เกาะ  แต่กระจกมีข้อเสียคือ  มีสีเขียวอ่อน  โดยจะเห็นได้ชัดเมื่อมีความหนาเกิน 2 หุน

- แผ่นอะคลิลิกใส   เป็นวัสดุที่ใส  ไม่มีสี  ทำให้มองเห็นสีสันสวยงามกว่า  มีน้ำหนักเบาสะดวกต่อการเคลื่อนย้าย   แต่มีราคาแพงมาก  เกิดรอยขีดข่วนได้ง่าย  เมื่อใช้ไปนานๆ ก็จะเริ่มกลายเป็นสีเหลือง

การเลือกใช้วัสดุให้เหมาะสมกับขนาดของถังแสดง

-  Giant  Tank   สามารถเลือกใช้กระจก   ชนิด  Temper- Laminated  เช่นกระจกหุนประกบ  2-3  ชั้นแล้วแต่ขนาดช่องมองที่สามารถทำด้วยกระจกได้  อยู่ในขนาดประมาณ  1.50 ม - 3.00  ม. หากจะใหญ่กว่านี้ต้องใช้  Acrylic  นำเข้าจากต่างประเทศ

-  Medium  Tank  & Small  Tank  ใช้กระจก Temper หรือ Temper- Laminated  แล้วแต่ขนาดตู้ปลา  Round  Tank ใช้  Acrylic  นำเข้าจากต่างประเทศ

ระบบโครงสร้างพิเศษ

            ระบบโครงสร้างท่อใต้น้ำ  เป็นระบบโครงสร้างที่อยู่ใต้น้ำ  โดยจะอยู่ในถังแสดงขนาดใหญ่  วัสดุที่นำมาใช้ เป็น  Acrylic Tunnel ซึ่งเป็นวัสดุที่มีคุณสมบัติพิเศษ สามารถทนต่อ แรงต้านของแรงดันน้ำได้ การจัดทำระบบนี้จะต้องมีผู้เชี่ยวชาญพิเศษ เพื่อความปลอดภัย

บทที่ 2

บทที่ 2

ข้อมูลพื้นฐานโครงการ

โครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหิน เป็นโครงการพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงพันธุ์สัตว์น้ำโดยโครงการเป็นโครงการที่มีแล้วในประเทศไทยแต่ยังไม่มีในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ดังนั้นจึงศึกษารายละเอียดจากโครงการที่มีความใกล้เคียงกัน (Case Study) ในการหาข้อมูลพื้นฐานโครงการโดยจะนำเอาข้อมูลของกรณีศึกษามาทำการวิเคราะห์และสรุปเพื่อให้ได้ข้อมูลที่สอดคล้องกับเป้าหมายโครงการ ซึ่งประกอบด้วยส่วนต่างๆดังนี้

2.1ข้อมูลพื้นฐานด้านหน้าที่ใช้สอย (FUNCTION FACTS)

2.2ข้อมูลพื้นฐานด้านรูปแบบ (FORM FACTS)

2.3ข้อมูลพื้นฐานทางด้านเศรษฐศาสตร์ (ECONOMIC FACTS)

2.4ข้อมูลพื้นฐานด้านเทคโนโลยี (TECHNOLOGY FACTS)

2.1 ข้อมูลพื้นฐานด้านพื้นที่ใช้สอย (Function facts)

          ศึกษาจากกรณีศึกษาแล้วนำมาวิเคราะห์และปรับให้เข้ากับโครงการโดยสอดคล้องกับเป้าหมายโครงการที่กำหนดไว้ โดยสามารถแบ่งเป็นหัวข้อต่างๆได้ดังนี้

2.1.1 ผู้ใช้โครงการ (Users)

2.1.2 กิจกรรม (Activity)

2.1.3 ตารางเวลา (Time Schedule)

2.1.1 ผู้ใช้โครงการ (Users)

1.โครงสร้างองค์กร(Authority Structure)

การศึกษาโครงสร้างขององค์กรเป็นการศึกษาทางด้านระบบการบริหารและการจัดการภายในองค์กรของโครงการ โดยการนำเสนอจะนำเสนอในรูปแบบของแผนผังองค์กรโดยจะแสดงถึงความสัมพันธ์และระดับความสำคัญขององค์ประกอบภายในองค์กรและหน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้องกับโครงการ โดยจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลักดังนี้

1.หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับโครงการ

โครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหิน เกิดจากความร่วมมือของกรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และกาท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย โดยอยู่ภายใต้ความควบคุมของสถาบันวิจัยทางทะเล

2.หน่วยงานภายในองค์กร

หน่วยงานต่างๆภายในองค์กรของโครงการโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหิน สามารถแบ่งหน่วยงานออกเป็นหน่วยต่างๆได้ดังนี้

1.      ฝ่ายบริหาร

2.      ฝ่ายพิพิธภัณฑ์

3.      ฝ่ายศูนย์วิจัย

4.      ฝ่ายบริการ

ซึ่งแต่ละฝ่ายจะทำงานโดยประสานงานกัน สามารถนำมาสรุปในรูปแบบของแผนผังโครงสร้างองค์กร(Organization Chart) ได้ดังนี้ (ดูแผนผังที่ 2.1 ผังโครงสร้างองค์กร)

2.ปริมาณผู้ใช้โครงการ(Number of User)

            ในการพิจารณากลุ่มเป้าหมายผู้ใช้โครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหินนั้นจะอ้างอิงถึงข้อมูลสถิติของกรณีศึกษาที่จัดเป็นประเภทเดียวกันหรือใกล้เคียงกับโครงการโดยสามารถแยกประเภทของผู้ใช้โครงการได้ 3 ประเภทดังนี้

            -กลุ่มผู้ใช้หลัก

            -กลุ่มผู้ใช้รอง

            -กลุ่มผู้บริหารโครงการและพนักงาน

กลุ่มผู้ใช้โครงการหลัก

            กลุ่มผู้ใช้โครงการหลักประกอบด้วย

            -นักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติ

            -นักเรียนนักศึกษา

            -บุคคลทั่วไป

โดยจำนวนผู้ใช้ชมโครงการอ้างอิงจากโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำในจังหวัดใกล้เคียงหรือโครงการที่มีขนาดใกล้เคียงกับโครงการ โดยยกกรณีศึกษามาเพื่อหาจำนวนผู้เข้าชมโครงการโดยการคำนวณหาผู้ใช้โครงการจะอ้างอิงข้อมูลจากบทที่ 1 ซึ่งได้ทำการหาจำนวนผู้ใช้โครงการแล้วโดยจะนำจำนวนผู้ใช้โครงการจากการคำนวณมาสรุปในบทนี้

นำข้อมูลสถิติจากการวิเคราะห์มาสรุปหาพื้นที่โครงการโดยนำข้อมูลมาหาค่าเฉลี่ย

ข้อมูลสถิติการเข้าชมพิพิธพันธ์สัตว์น้ำจังหวัดภูเก็ต = 519,606 คนต่อปี หรือ 1,424 คน ต่อวัน

ข้อมูลสถิติการเข้าชมสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ม.บูรพา = 1,037,376 คนต่อปี หรือ 2,842 คน ต่อวัน

ข้อมูลสถิติแสดงจำนวนนักท่องเที่ยวในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ = 3,226,141 คนต่อปี หรือ 8,839 คน ต่อวัน

จำนวนนักท่องเที่ยวจังหวัดประจวบคีรีขันธ์เข้าชมพิพิธพันธ์สัตว์น้ำคิดเป็นร้อยละ 20 จากจำนวนนักท่องเที่ยวทั้งหมด

= 3,226,141 x 100 หาร 20 = 645,228 คนต่อปี = 1767.7 = 1768 คนต่อวัน

นำมาหาค่าเฉลี่ยจำนวนผู้ใช้ในหนึ่งวัน

1,424 + 2,842 + 1768 หาร 3 = 2011.3 = 2011 คนต่อวัน

ดังนั้นโครงการมีผู้ใช้โครงการ 2,011 คนต่อวัน

กลุ่มผู้ใช้โครงการรอง

กลุ่มผู้ใช้โครงการรองประกอบด้วย

-กลุ่มนักวิจัยทั้งชายไทยและชาวต่างประเทศ

            นักวิจัยที่เป็นบุคลากรของโครงการ นักวิจัยจากภาคเอกชนและต่างประเทศ อาจารย์ประจำคณะที่เกี่ยวข้อง ซึ่งบุคคลเหล่านี้จะมาใช้โครงการในส่วนของศูนย์วิจัยเป็นหลักซึ่งจำนวนผู้ใช้ในกลุ่มนี้ต่อปีอาจมีจำนวนที่ไม่เท่ากันเนื่องมาจากลักษณะและสภาพแวดล้อมที่เป็นอยู่ของระบบนิเวศในขณะนั้น

มีจำนวนประมาณ 100คน/ปี

ที่มา : ศึกษาจากกรณีศึกษา กรณีศึกษาที่ 1 สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ จ. ภูเก็ต

กรณีศึกษาที่ 2 สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ม.บูรพา บางแสน จ.ชลบุรี

กลุ่มผู้บริหาร และพนักงาน

          กลุ่มผู้บริหารและพนักงานของโครงการ  ได้แก่  กลุ่มผู้บริหารโครงการ กลุ่มผู้ประกอบการร้านค้า กลุ่มพนักงานและเจ้าหน้าที่โครงการ

- เป็นกลุ่มที่มีความสำคัญกับโครงการซึ่งส่วนใหญ่จะอยู่ที่โครงการตลอดเวลาหรือบ่อยที่สุด ซึ่งคอยดูแลและบริหารโครงการ ซึ่งโครงการเป็นโครงการของเอกชนทำให้มีอัตราในการจ้างสูงกว่าโครงการของรัฐทำให้สามารถแยกจำนวนพนักงานและผู้บริหารได้ดังนี้

ตาราง2.1 แสดงปริมาณกลุ่มผู้บริหาร และพนักงาน

ประเภทผู้ใช้ กลุ่มผู้บริหารและพนักงาน	หน้าที่ความรับผิดชอบ	จำนวน (คน)	ที่มา
1. ฝ่ายบริหาร -ผู้อำนวยการโครงการ -เลขานุการ -ประชาสัมพันธ์ -เจ้าหน้าที่แผนกการเงิน บัญชี -เจ้าหน้าที่แผนกติดต่อประสานงาน -เจ้าหน้าที่แผนกทะเบียน และสถิติ 2.ฝ่ายการศึกษาห้องสมุดและศูนย์การเรียนรู้ -เจ้าหน้าที่ดูแลห้องสมุด --บรรณารักษ์ -นักวิจัยประจำศูนย์การเรียนรู้ -เจ้าหน้าที่แผนกห้องโสตทัศนูปกรณ์ 3.ฝ่ายห้องประชุมสัมมนา -เจ้าหน้าที่แผนกติดต่อประสานงาน -เจ้าหน้าที่แผนกเทคนิค 4.ลูกจ้างประจำ -นักการภารโรง -พนักงานดูแลส่วนพิพิธภัณฑ์ -พนักงานฝึกปลา 5.ลูกจ้างชั่วคราวรายเดือน -พนักงานขายของ -คนสวน -นักการภารโรง -พนักงานขับรถ	รับผิดชอบในด้านการบริหารของสถาบัน รวมถึงการประสานงานกับหน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้อง จดบันทึกการนัดหมายและวาระการประชุมต่างๆ รวมถึงการประสานงานต่างๆระหว่างกลุ่มผู้บริหารโครงการ บริการและทำงาน ให้บริการข้อมูลข่าวสารแก่ผู้ที่มาติดต่อ และอำนวยความสะดวก เบื้องต้นแก่ผู้ที่มาติดต่อกับทางโครงการ ดูแล และจัดการด้านการเงินการบัญชีของสถาบัน ทำหน้าที่ติดต่อประสานงานต่างๆทั้งระหว่างภายในส่วนต่างๆของโครงการ จัดทำทะเบียน ประวัติเจ้าหน้าที่คณาจารย์และนักศึกษาที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับโครงการ ดูแลและให้คำแนะนำให้กับผู้ใช้โครงการ ควบคุมการใช้งาน จัดเก็บรักษาห้องสมุดและอำนวยความสะดวกแก่ผู้ที่มาใช้บริการ ให้คำแนะนำในและช่วยในการทำกิจกรรมในส่วนของศูนย์การเรียนรู้ ควบคุมการใช้งานและอำนวยความสะดวกแก่ผู้ที่มาใช้บริการห้องโสตฯ และอุปกรณ์ต่างๆ ติดต่อ จัดการ และประสานงานระหว่างส่วนต่างๆที่ทำหน้าที่จัดแสดงงาน รวมถึงการติดต่อ ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ติดตั้งอุปกรณ์ต่างๆที่เป็นระบบอิเลคทรอนิกส์ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ทำความสะอาดและดูแลความเรียบร้อยโครงการ ทำหน้าที่ดูแลความเรียบร้อยของส่วนพิพิธภัณฑ์ ฝึกและดูแลปลาในส่วนจัดแสดงโชว์ จำหน่ายอาหารในส่วนของศูนย์อาหาร ดูแลและตกแต่งสวนในส่วนของโครงการ ดูแลในส่วนของศูนย์อาหาร ส่งเอกสารและขนย้ายสิ่งของต่างๆในภายโครงการ	1 1 3 4 2 2 8 2 10 2 2 2 6 8 5 15 4 8 2	ข้อมูลจากกรณีศึกษาที่ 1 สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ จ. ภูเก็ต กรณีศึกษาที่ 2 สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ม.บูรพา บางแสน จ.ชลบุรี แล้วนำข้อมูลมาทำการสรุปแล้วปรับให้เข้ากับโครงการ
รวม		87

ที่มา : จากการคำนวณค่าเฉลี่ยจาก Case study

ตาราง2.2 แสดงปริมาณผู้ใช้โครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำฝั่งทะเลอันดามันจังหวัดภูเก็ต

กลุ่มผู้ใช้	ปริมาณ(คน)
1.กลุ่มผู้ใช้โครงการหลัก	2,011
2.กลุ่มผู้ใช้โครงการรอง	300
3.กลุ่มผู้บริหาร และพนักงาน	87
รวม	2,398

ที่มา : ข้อมูลจากปริมาณผู้ใช้โครงการ

ลักษณะผู้ใช้โครงการ (USER CHARACTERISTICS)

ในการพิจารณาในส่วนของกลุ่มผู้ใช้โครงการสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ จังหวัดภูเก็ตสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่มคือ

-กลุ่มผู้ใช้โครงการหลัก

-กลุ่มผู้ใช้โครงการรอง

-กลุ่มผู้บริหารและพนักงาน

โดยผู้ใช้โครงการแต่ละกลุ่มก็จะมีลักษณะเฉพาะตัวในส่วนของกายภาพ  สังคม ความรู้สึก ประสบการณ์ โดยสามารถแบ่งกลุ่มผู้ใช้โครงการทั้ง 3 กลุ่มสรุปออกมาตามลักษณะของผู้ใช้ได้เป็น 3 ด้านคือทางกายภาพ ทางจิตวิทยา และทางสังคม ได้ดังนี้

1.ทางด้านกายภาพ(Physical)

ลักษณะผู้ใช้โครงการทางด้านกายภาพ คือ ลักษณะทางร่างกาย และอายุของกลุ่มผู้ใช้ที่ต้องการลักษณะทางกายภาพเฉพาะ จำแนกได้ดังนี้

1.1กลุ่มผู้ใช้โครงการหลัก

-ไม่จำกัดอายุ ไม่จำกัดเพศ

-มีสุขภาพพลานามัยร่างกายแข็งแรง

1.2กลุ่มผู้ใช้โครงการรอง

-มีอายุระหว่าง 25-60 ปี ไม่จำกัดเพศ

-มีสุขภาพพลานามัยที่สมบูรณ์

1.3กลุ่มผู้บริหารและพนักงาน

-มีอายุระหว่าง 20-50 ปีไม่จำกัดเพศ

-มีสุขภาพพลานามัยที่สมบูรณ์

-ไม่มีข้อบกพร่องทางกายภาพที่เป็นอุปสรรคในการทำงาน

-มีความสามารถในการทำงานที่ได้รับมอบหมายและทำได้ดี

2.ทางด้านจิตวิทยา(Psychological)

ลักษณะผู้ใช้โครงการทางด้านจิตวิทยา คือ การรับรู้ทางด้านจิตวิทยาของแต่ละกลุ่มผู้ใช้โครงการที่ต่างกัน จำแนกได้ดังนี้

2.1กลุ่มผู้ใช้โครงการหลัก

-กลุ่มที่ต้องการความสนุกสนานและความรู้ในการเข้าชมโครงการ

-กลุ่มที่สนใจและต้องการที่จะหาความรู้ในเรื่องของทรัพยากรทางทะเล

2.2กลุ่มผู้ใช้โครงการรอง

-กลุ่มนักวิจัยที่มีมีประสบการณ์ความรู้ในเรื่องของระบบนิเวททางทะเลและต้องการค้นคว้าเพื่อหาความรู้ต่อไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุด

2.3กลุ่มผู้บริหารและพนักงาน

-ลักษณะทางจิตวิทยาของกลุ่มคนที่อายุระหว่าง 20-45 ปี เป็นไปในลักษณะของความต้องการความรู้สึกที่เรียบง่าย มั่นคง และความรู้สึกปลอดโปร่งซึ่งมีผลต่อการทำงาน

 3.ทางด้านสังคม(Social)

          ลักษณะผู้ใช้โครงการทางด้านสังคม คือ ลักษณะสังคมที่แตกต่างกันจะทำให้ผู้ใช้มีพฤติกรรมการใช้สอยพื้นที่ต่างกัน มีผลต่อความชอบในเรื่องรสนิยมความชอบ การที่ลักษณะของสังคมแตกต่างอาจเนื่องมาจาก ระดับการศึกษา เชื้อชาติ ศาสนา อายุ และเพศ  จำแนกได้ดังนี้

3.1กลุ่มผู้ใช้โครงการหลัก

กลุ่มของนักท่องเที่ยวไม่จำกัดอายุโดยการนำเสนอจะแยกตามประเภทของอายุ

-ลักษณะทางสังคมของกลุ่มวัยรุ่น หรือกลุ่มผู้ใช้โครงการหลักเป็นกลุ่มคนในทุกเพศทุกวัย มีความสนใจในและต้องการหาความรู้ในเรื่องของระบบนิเวททางทะเลและต้องการความเพลิดเพลินสนุกสนาน โดยกลุ่มผู้ใช้งานในส่วนนี้จะมาเป็นกลุ่ม

-ลักษณะของกลุ่มวัยรุ่น จะมีระดับการศึกษาไม่เกินระดับปริญญาตรี ซึ่งจะมีรสนิยมแบบหนึ่งที่ต่างจากกลุ่มคนที่ทำงาน หรือมีอายุส่วนใหญ่จะมากับเพื่อนเป็นกลุ่มหรือมากับหน่วยงาน มหาวิทยาลัย

-ลักษณะของกลุ่มที่มีครอบครัวหรือมีอายุ ซึ่งส่วนใหญ่จะมีทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติโดยจะมาแบบเป็นครอบครัวหรือมาคนเดียว

3.2กลุ่มผู้ใช้โครงการรอง

-ลักษณะทางสังคมของกลุ่มคนที่มีอายุ 25-60ปี เป็นไปในลักษณะของสังคมกลุ่มคนทำงานวิจัยหรือนักศึกษาที่ทำงานเกี่ยวกับการวิจัยทางด้านระบบนิเวศวิทยาทางทะเลหรือที่เกี่ยวข้องที่ต้องการพื้นที่สำหรับปฏิบัติงานวิจัยและทดลอง

ลักษณะทางสังคมของกลุ่มคนที่มีอายุ 25-60ปี เป็นไปในลักษณะของสังคมกลุ่มคนทำงานวิจัยชาวต่างชาติที่เข้ามาวิจัยและแลกเปลี่ยนความรู้กับนักวิจัยในโครงการหรือนักวิจัยที่มาจากหน่วยงานของภาครัฐที่เข้ามาแลกเปลี่ยนข้อมูลเพื่อการทำวิจัย

โดยลักษณะทางด้านต่างๆของกลุ่มผู้ใช้โครงการที่กล่าวมานี้จะนำไปเป็นพื้นฐานในการกำหนดแนวความคิดสำหรับแต่ละกลุ่มผู้ใช้ได้อย่างเหมาะสม โดยการวิเคราะห์จะเป็นไปตามตารางที่    ดังนี้

ตาราง2.3 ตารางวิเคราะห์ลักษณะเด่นของกลุ่มผู้ใช้โครงการ ตลอดจนความสัมพันธ์ของผู้ใช้โครงการกับการดำเนินกิจกรรมหลัก และกิจกรรมรองภายในโครงการ

กลุ่มผู้ใช้	ปริมาณผู้ใช้ (คน)	ลักษณะเด่นของกลุ่มผู้ใช้	กิจกรรมหลักของกลุ่มผู้ใช้	กิจกรรมรองของกลุ่มผู้ใช้
1.กลุ่มนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติทุกเพศทุกวัย 2.กลุ่มนักเรียนนักศึกษา 3.กลุ่มนักวิจัย 4.กลุ่มผู้ฝึกสัตว์น้ำ 5.ผู้บริหาร 6.เจ้าหน้าที่และพนักงาน 7.กลุ่มพนักงานในส่วนร้านค้า	2,011 คนต่อวัน 30 คน	กลุ่มนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติที่มีความสนใจในเรื่องของระบบนิเวททางทะเลและต้องการหาความรู้หรือต่อยอดความรู้ที่มี กลุ่มนักท่องเที่ยวที่เข้ามาชมโครงการเพื่อความเพลิดเพลิน โดยจะมากันเป็นหมู่คณะ เป็นกลุ่มคนวัยรุ่น ส่วนมากจะศึกษาไม่เกินในระดับปริญญาตรี มีความสนใจในเรื่องของระบบนิเวททางทะเลและจะมาเป็นหมู่คณะ เป็นกลุ่มคนอายุ 25 ปีขึ้นไป มีความรู้ในเรื่องของระบบนิเวททางทะเลและมีความคิดรึเริ่มสิ่งใหม่ๆโดยเป็นนักวิจัยทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ มีความรู้ความสามารถในการฝึกสัตว์น้ำเพื่อการแสดงและมีความรักสัตว์น้ำ อายุ 35ปีขึ้นไป มีความเป็นผู้นำ มีความรับผิดชอบกล้าที่จะตัดสินใจ มีความสามารถในการทำงานและรับผิดชอบในหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย ทำงานบริการได้ดี มีความสนใจและมีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมาย	ทำกิจกรรมภายในโครงการ ชมในส่วนของพิพิธภัณฑ์ ใช้งาส่วนของศูนย์การเรียนรู้และชมการแสดงโชว์ ทำกิจกรรมภายในโครงการ ชมในส่วนของพิพิธภัณฑ์ ใช้งาส่วนของศูนย์การเรียนรู้และชมการแสดงโชว์ ศึกษา ค้นคว้า วิจัยในเรื่องต่างๆที่เกี่ยวข้องกับระบบนิเวททางทะเล รับผิดชอบดูแลในการฝึกสัตว์น้ำ รับผิดชอบดูแลบริหารโครงการให้มีศักยภาพ ทำงานและประสานงานในส่วนต่างๆที่ได้รับมอบหมาย จำหน่ายสินค้าภายในโครงการ	ทานอาหาร ซื้อของที่ระลึก พักผ่อน ทานอาหาร ซื้อของที่ระลึก พักผ่อน ศึกษาในส่วนของงานระบบในกรณีที่ต้องการศึกษาเพื่อนำความรู้ไปใช้ในการประกอบกิจกรรม ประชุม แลกเปลี่ยนความรู้ บรรยาย ทานอาหาร ให้คำแนะนำในโครงการ เข้าประชุมและติดต่อกับหน่วยงานต่างๆ ประชุม ดูแล

 ที่มา : จากกรณีศึกษา

2.1.2 กิจกรรม (Activities)

เป็นการศึกษาข้อมูลต่างๆที่เกี่ยวกับกิจกรรมต่างๆ ลักษณะของกิจกรรม และรูปแบบพฤติกรรมที่เกิดขึ้นในโครงการ  การตอบสนองของพฤติกรรมต่อกิจกรรมในโครงการ รวมไปถึงช่วงเวลา และความถี่ของการทำกิจกรรมนั้นๆภายในโครงการ

1.ประเภทของกิจกรรม(Types of Activity)

2.รูปแบบพฤติกรรมของผู้ใช้(User’s Behavioral Patterns)

             2.1รูปแบบพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวที่มาใช้โครงการ

2.2รูปแบบพฤติกรรมของกลุ่มนักเรียนนักศึกษาที่มาใช้โครงการ

2.3รูปแบบพฤติกรรมของกลุ่มนักวิจัยที่มาทำงานในโครงการ

2.4รูปแบบพฤติกรรมของกลุ่มจากหน่วยงานต่างๆที่มาใช้โครงการ

2.5รูปแบบพฤติกรรมของกลุ่มที่มาจัดนิทรรศการภายในโครงการ

2.6รูปแบบพฤติกรรมของกลุ่มผู้มาอบรมและสัมมนาภายในโครงการ

2.7รูปแบบพฤติกรรมของกลุ่มผู้บริหารโครงการและพนักงานโครงการ

3.พฤติกรรมและสภาพแวดล้อมของกิจกรรม(Behavior and Environment)

ตาราง2.4 แสดงลักษณะความสัมพันธ์ของกิจกรรมที่เกิดขึ้นภายในโครงการกับกลุ่มผู้ใช้โครงการแยกตามประเภทของกิจกรรม ที่มา : จากกรณีศึกษา 2.รูปแบบพฤติกรรมของผู้ใช้(User’s Behavioral Patterns)             จากการศึกษาถึงรูปแบบพฤติกรรมของการดำเนินกิจกรรมของกลุ่มผู้ใช้สอยโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหิน  นั้นพบว่าลักษณะของรูปแบบพฤติกรรมจะเป็นไปในลักษณะที่คล้ายคลึงกันในแต่ละกลุ่มของผู้ใช้โครงการ ซึ่งสามารถจำแนกรูปแบบพฤติกรรมต่างๆตามลักษณะของกลุ่มผู้ใช้โครงการ ได้ดังนี้ 2.1พฤติกรรมของผู้ใช้โครงการในกลุ่มของนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติ           -นักท่องเที่ยวเข้าสู่โครงการโดยจะซื้อบัตรและเข้าชมส่วนของพิพิธภัณฑ์ นิทรรศการและการแสดงโชว์             -ก่อนที่จะเข้าชมส่วนของพิพิธภัณฑ์นักท่องเที่ยวบางส่วนอาจเข้าชมส่วนของพิพิธภัณฑ์หรือเข้าใช้บริการหลังจากเข้าชมส่วนพิพิธภัณฑ์แล้ว             -หลังจากเข้าชมในทุกส่วนของโครงการแล้วนักท่องเที่ยวจะออกมาบริเวณร้านขายของที่ระลึกและร้านอาหาร 2.3รูปแบบพฤติกรรมของกลุ่มนักวิจัย -เข้าสู่โครงการโดยอาจเดินเข้ามาทางโถงหลักหรือเข้ามาทางเข้าของส่วนบริการ -เข้าสู่ส่วนของห้องวิจัยทำตามหน้าที่ของแต่ละฝ่าย -พักรับประทานอาหาร -เลิกงานออกจากโครงการ -อาจมีนักวิจัยบางกลุ่มที่ทำการวิจัยตลอดทั้งวันทำให้บางกลุ่มต้องนอนที่โครงการ 2.4รูปแบบพฤติกรรมของกลุ่มผู้บริหาร และพนักงาน -เข้าสู่โครงการโดยพนักงานเข้าทางส่วนบริการหรือผู้บริหารเข้าทางโถงหลักหรือส่วนบริการ -เข้าทำหน้าที่ของแต่ละฝ่าย -การเข้าทำหน้าที่ในบางครั้งมีการประชุมเรื่องต่างๆภายในโครงการหรือส่วนที่เกี่ยวข้อง -พักรับประทานอาหาร -กลับเข้าทำหน้าที่ของแต่ละฝ่าย -ออกจากโครงการ -ในบางกรณีพนักงานดูแลส่วนของงานระบบต่างๆของโครงการต้องอยู่ประจำโครงการสาเหตุจากมีระบบขัดข้อง 2.4รูปแบบพฤติกรรมของบริการอาคาร -เข้าสู่โครงการโดยเข้าทางส่วนบริการ -เข้าทำงานตามหน้าที่ของแต่ละฝ่าย -การเข้าทำหน้าที่ในบางครั้งมีการประชุมเรื่องต่างๆภายในโครงการหรือส่วนที่เกี่ยวข้อง -พักรับประทานอาหาร -กลับเข้าทำหน้าที่ของแต่ละฝ่าย -ออกจากโครงการ 3.พฤติกรรมและสภาพแวดล้อมของกิจกรรม(Behavior and Environment) การศึกษาและวิเคราะห์ถึงความสัมพันธ์ของพฤติกรรม หรือสภาพแวดล้อมกับ กิจกรรมนั้นๆ ว่าต้องการหรือไม่ต้องการพฤติกรรม หรือสภาพแวดล้อมแบบใด เพื่อนำไป กำหนดแนวความคิดในการออกแบบพื้นที่ใช้สอยให้ตอบสนองต่อความต้องการของกิจกรรม ตาราง2.4 แสดงความสัมพันธ์ลักษณะกิจกรรม กับพฤติกรรมและสภาพแวดล้อมของกิจกรรม กิจกรรม ลักษณะของกิจกรรม ระยะเวลาของกิจกรรม(ครั้ง) พฤติกรรมและสภาพแวดล้อมของกิจกรรม พฤติกรรม-สภาพแวดล้อมที่ต้องการ พฤติกรรม/สภาพแวดล้อมที่ไม่ต้องการ 1.ส่วนจัดแสดงและพิพิธภัณฑ์ ชมสัตว์น้ำโดยในส่วนนี้แบ่งเป็นโซนๆโดยมีทั้ง Giant tankและTankต่างๆ 30-50 นาที -มีการนำเสนอเรื่องราวในแต่ละส่วนที่น่าสนใจ -มีการจัดสภาพแวดล้อมภายใน tankให้มีความสมจริงมากที่สุด -สภาพแวดล้อมภายในส่วนพิพิธภัณฑ์มีความกลมกลืมเหมือนกำลังเดินอยู่ใต้ทะเล -สภาพอากาศภายในสบายไม่ร้อนอบ - -มีการวิ่งเล่นภายในส่วนจัดแสดง -ไม่ทำตามป้ายห้ามในส่วนจัดแสดง -สภาพแวดล้อมภายในไม่สะอาด -เกิดความเสียหายของ tank จัดแสดงโดยไม่มีการดูแล 2.ส่วนศูนย์วิจัย ทำการวิจัยทดลองรวมไปถึงการเพาะพันธุ์สัตว์น้ำและปะการัง 8-24ชั่วโมง -มีการจัดงานระบบที่ดี -มีอุปกรณ์ที่ทันสมัย -มีความปลอดภัย -มีเจ้าหน้าที่คอยดูแล -มีการจัดวางอุปกรณ์ในการวิจัยที่เป็นระเบียบ -ห้องทดลองสะอาด -ไม่มีความเป็นส่วนตัวในการทำงานวิจัย -ห้องวิจัยไม่สะอาด -ห้องวิจัยไม่ปลอดภัย กิจกรรม ลักษณะของกิจกรรม ระยะเวลาของกิจกรรม(ครั้ง) พฤติกรรมและสภาพแวดล้อมของกิจกรรม พฤติกรรม-สภาพแวดล้อมที่ต้องการ พฤติกรรม/สภาพแวดล้อมที่ไม่ต้องการ 3.ส่วนศูนย์การเรียนรู้ เป็นส่วนที่ใช้ศึกษาและเรียนรู้ในเรื่องของระบบนิเวททางทะเล 1- 2 ชั่วโมง -มีหนังสือประกอบการศึกษาที่ครบถ้วย -มีการดูแลที่ดี -ศูนย์การเรียนรู้สะอาด -มีเจ้าหน้าที่ดูแล -ขาดหนังสือในการประกอบการศึกษา -หนังสือมีความเก่าไม่สะอาด -ห้องแคบไม่มีอากาศถ่ายเท 4.ส่วนร้านอาหารและร้านขายของที่ระลึก ส่วนที่ใช้รับประทานอาหารและซื้อของที่ระลึกของโครงการ 2-3 ชั่วโมง -มีเนื้อที่ในการรองรับผู้ใช้โครงการได้ -มีการจัดการที่ดี -สะอาดมีการจัดวางส่วนรับประทานอาหารที่เป็นระเบียบ -มีการจัดสภาพแวดล้อมภายในที่ดี -มีการระบายอากาศที่ดี -ภายในศูนย์อาหารไม่สะอาด -ไม่สามารถรองรับผู้ใช้โครงการได้ -แออัดอากาศไม่ถ่ายเท -มีการจัดการที่ไม่ดี 5.ส่วนลานแสดงโชว์กลางแจ้ง 6.ส่วนห้องประชุม 7.ส่วนสาธารณะ 8.ส่วนบริหาร 9.ส่วนงานระบบและส่วนบริการ ส่วนของลานแสดงโชว์สัตว์น้ำโดยลานแสดงจะเป็นลานแสดงแบบกึ่งเปิด ใช้สำหรับการประชุมสัมมนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ใช้เป็นสถานที่พักผ่อนและได้สัมผัสบรรยากาศของทะเล ส่วนของการบริหารจัดการโครงการ เป็นส่วนที่ใช้บำรุงรักษา ทำความสะอาดจัดการระบบต่างๆภายในโครงการ 1-1.30 ชั่วโมง 1-2 ชั่วโมง 6-8 ชั่วโมง 6-8 ชั่วโมง 6-8 ชั่วโมง -มีการจัดการที่ดี -ผู้ใช้โครงการสามารถมองเห็นการแสดงได้อย่างชัดเจน -มีความปลอดภัย -มีความสะอาด -มีอากาศถ่ายเท -สภาพแวดล้อมในส่วนแสดงสอดคล้องกับส่วนอื่นๆภายในโครงการ -สะอาด -มีการจัดการและงานระบบที่ดี -อากาศถ่ายเท -รองรับผู้ใช้โครงการได้เพียงพอ -สภาพแวดล้อมสวยงามมีการจัดการที่ดี -มีกิจกรรมเพื่อเสริมความรู้ -มีการจัดการที่ดี -มีการจัดพื้นที่ที่เหมาะสม -มีอากาศถ่ายเทสะอาด -มีการจัดการงานระบบที่ดี -มีอากาศถ่ายเท -ปลอดภัยในการทำหน้าที่ -อากาศไม่ถ่ายเท -ส่วนจัดแสดงไม่สะอาด -มีการฝ่าฝืนกฎของส่วนลานแสดง -ไม่มีความปลอดภัยในการรับชมการแสดง -มีพื้นที่ไม่เพียงพอต่อการรองรับนักท่องเที่ยว -ไม่สะอาด -มีการทำให้สิ่งของภายในห้องประชุมเสียหาย -อากาศไม่ถ่ายเท -ห้องแคบไม่เพียงพอ -สภาพแวดล้อมเสื่อมโทรมไม่มีการจัดการดูแลที่ดี -มีการทำให้สิ่งของเสียหาย -ส่วนของห้องทำงานแคบ -อากาศไม่ถ่ายเท -เสียงดังรบกวนจากภายนอก -ไม่มีการตรวจดูและงานระบบ -ไม่ปลอดภัย -อากาศไม่ถ่ายเท -ไม่สะอาด 2.1.3 ตารางเวลา (Time Schedule) ลักษณะของการวิเคราะห์ข้อมูลของโครงการโดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่างการใช้เวลาในแต่ละส่วนต่างๆของภายในโครงการ กับลักษณะของการดำเนินกิจกรรมภายในโครงการ โดยเปรียบเทียบกับเวลาการใช้งานของโครงการต่างๆในกรณีศึกษา             การแสดงตารางเวลาของแต่ละองค์ประกอบโครงการ(Functional Component) จะแสดงให้เห็นถึงทุกส่วน (Zone) สัมพันธ์กับทุกกลุ่มผู้ใช้โครงการตารางเวลาจะมีผลต่อการกำหนดการปิด เปิดโครงการ เป็นข้อกำหนดให้ผู้ออกแบบได้พิจารณาถึงการแยกองค์ประกอบดังกล่าว ให้มีการเข้าออกในช่วงที่ปิดทำการโครงการ นอกจากนี้ยังมีผลต่อการกำหนดระบบเทคโนโลยีอาคาร             โดยลักษณะตารางเวลาที่ทำการวิเคราะห์ความสัมพันธ์        มีรายละเอียดดังนี้             -แสดงรายละเอียดเวลาในการดำเนินกิจกรรมต่างๆภายในโครงการแยกตามแต่ละองค์ประกอบของโครงการ ภายในหนึ่งสัปดาห์ -แสดงรายละเอียดเวลาในการดำเนินกิจกรรมต่างๆภายในโครงการแยกตามแต่ละองค์ประกอบของโครงการ ภายในหนึ่งวัน ตาราง2.5 แสดงรายละเอียดเวลาในการดำเนินกิจกรรมต่างๆภายในโครงการแยกตามแต่ละองค์ประกอบของโครงการ ภายในหนึ่งวัน 2.2.1ที่ตั้ง(Site) และสภาพแวดล้อม (Environment)             ศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานที่เกี่ยวกับที่ตั้ง และสภาพแวดล้อมของโครงการที่นำมาใช้ในการเลือกที่ตั้งโครงการ(Criteria for Site Selection) โดยอ้างอิงจากโครงการที่เป็นกรณีศึกษา โดยโครงการสถาบันส่งเสริมแฟชั่นดีไซน์นานาชาติ มีหลักเกณฑ์ และหัวข้อในการพิจารณา ดังนี้ ตาราง2.6 สรุปความสำคัญของหลักเกณฑ์การเลือกที่ตั้งโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหิน หลักเกณฑ์ในการพิจารณาที่ตั้ง (CRITERIA FOR SELECTION) ระดับความสำคัญต่อการเลือกที่ตั้งโครงการ มากที่สุด มาก ปานกลาง น้อย น้อยที่สุด ไม่มี สภาพการตลาดและส่วนแบ่ง  (Marketing Share) / ราคาที่ดิน  (Land Cost) / การใช้ที่ดิน (Land Use) / โครงสร้างบริการสาธารณะพื้นฐาน(Infrastructure and Facilities) / ความสะดวกในการเข้าถึง (Accessibility) / การคมนาคม และสภาพการจราจร  (Transportation and Traffic) / ลักษณะประชากร (Population) / ความปลอดภัย (Safety) / ความเหมาะสมของประเภทอาคาร(Conformity) / หลักเกณฑ์ในการพิจารณาที่ตั้ง (CRITERIA FOR SELECTION) ระดับความสำคัญต่อการเลือกที่ตั้งโครงการ มากที่สุด มาก ปานกลาง น้อย น้อยที่สุด ไม่มี การมองเห็นที่ตั้งและลักษณะเชื้อเชิญ (Approach and Invitation) / ทิวทัศน์  (View from Site) / ความสัมพันธ์โครงการที่เกี่ยวข้อง(Linkage) / แนวโน้มการได้รับประโยชน์จากระบบขนส่งมวลชน (MASS TRANSIT) / การขยายตัวโครงการ  (Project Expansion) / แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน (Trend in Changing Land Use) / แนวโน้มของการอยู่ในที่เวนคืน(Expropriation) / แนวโน้มการขยายตัวของชุมชนข้างเคียง / ที่มา : จากกรณีศึกษา 2.2.2จินตภาพ(Image) การศึกษาข้อมูลของลักษณะภายนอกและภายในที่ปรากฏออกมาในงานสถาปัตยกรรม ไม่ว่าจะเป็นทางด้านรูปทรง สี องค์วัสดุ หรือประกอบอื่นๆที่มองเห็นแล้วก็ให้เกิดจินตภาพที่สอดคล้องกับแนวความคิดของโครงการ             โดยโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหิน ได้ทำการศึกษาทางด้านจินตภาพของโครงการที่สอดคล้องกับลักษณะของโครงที่เป็นสถาบันทางการศึกษา โดยอ้างอิงถึงโครงการในประเทศต่างๆที่มีคุณภาพทางด้านจินตภาพโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทะเล หัวหิน เพื่อนำมาประยุกต์ใช้กับโครงการอย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด โดยมีหัวข้อรายละเอียดในการพิจารณา ดังนี้                 1.จินตภาพภายนอก(External Image)             2.จินตภาพภายใน(Internal Image) 1.จินตภาพภายนอก(External Image) ศึกษาภาพรวมที่ปรากฏอยู่ภายนอกของงานสถาปัตยกรรมของอาคารที่เป็นกรณีศึกษา เพื่อให้ทราบถึงหลักเกณฑ์ แนวความคิด  วิธีการจัดการ และวิธีการออกแบบให้ได้ตามแนวความคิดที่วางไว้  โดยมีรายละเอียดย่อยในการพิจารณา 1.2ลักษณะ(Characteristic) สถาปัตยกรรมที่สะท้อนถึงศิลปวัฒนธรรมของประเทศที่ตั้ง ทั้งในส่วนของรูปทรง พื้นที่ว่าง วัสดุ และองค์ประกอบ ต่างสร้างภาพลักษณ์เฉพาะตัวให้แก่งานสถาปัตยกรรม ลักษณะของงานสถาปัตยกรรมที่สะท้อนภาพลักษณ์ออกมาอย่างโดดเด่น และความนำสมัย ซึ่งสามารถบ่งบอกประเภทของโครงการออกมาได้อย่างชัดเจนในรูปลักษณ์ของงานสถาปัตยกรรม 1.3รูปแบบ(Style) เป็นโครงการที่มีรูปแบบและสไตล์ที่ชัดเจนของยุคสมัย หรือพูดได้ว่าไม่มีความล้าสมัยไปตามกาลเวลา โดยเน้นรูปแบบที่เรียบง่าย แต่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของโครงการ  1.4สัดส่วน(Proportion) จังหวะ(Rhythm) และลำดับ(Order/Hierarchy) โครงการที่มีสัดส่วนของอาคารที่สวยงาม สามารถบอกความสำคัญของแต่ละการใช้ประโยชน์ใช้สอยภายในโครงการได้อย่างชัดเจน อีกทั้งการใช้องค์ประกอบต่างๆที่เห็นได้จากภายนอก เป็นตัวกำหนดจังหวะ และลำดับของตัวงานสถาปัตยกรรมซึ่งมีผลต่อมุมมองจากภายนอกสู่ตัวอาคาร 1.5มุมมองของการเข้าถึง(Approach) 1.6สภาพแวดล้อมโครงการ(Landscape) โครงการที่มีสภาพแวดล้อมที่สวยงาม โดยเฉพาะการออกแบบอาคารให้เข้ากับธรรมชาติโดยรอบได้อย่างลงตัว และสามารถใช้สภาพแวดล้อมมาเสริมสร้างภาพลักษณ์โครงการให้โดดเด่นยิ่งขึ้นโดย  2.จินตภาพภายใน(Internal Image)           การศึกษาถึงลักษณะจินตภาพภายในของโครงการที่เป็นกรณีศึกษา ซึ่งนำมาใช้เป็นแนวทางในการออกแบบพื้นที่ว่างของโครงการพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำฝั่งทะเลอันดามันจังหวัดกระบี่ โดยมีรายละเอียดในการพิจารณาจินตภาพภายในโครงการ ดังนี้  2.1ลักษณะและคุณภาพของพื้นที่ว่าง(Character and Quality of Space) โครงการที่มีลักษณะและคุณภาพของพื้นที่ว่างที่สามารถสื่อภาพลักษณ์ของโครงการออกมาได้ดี โดยเฉพาะในการเชื่อมพื้นที่ว่างภายในแต่ละส่วนของอาคาร การเชื่อมต่อพื้นที่ว่างภายในและภายนอกอาคาร ตลอดจนพื้นที่ว่างที่เป็นพื้นที่ว่างหลักของโครงการนั้นต่างมีลักษณะที่โดดเด่น และเสริมสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้แก่โครงการ 2.2จังหวะ(Rhythm) และลำดับของพื้นที่ว่าง (Order /Hierarchy of Space 2.3แสงในโครงการ(Lighting) 2.3 ข้อมูลพื้นฐานโครงการด้านเศรษฐศาสตร์ (Economy Facts) เป็นการศึกษาข้อมูลต่างๆที่เกี่ยวกับการลงทุน การเงินของโครงการ และระดับคุณภาพของโครงการ ซึ่งจะน้าเอาข้อเท็จจริงมาเป็นพื้นฐานสำหรับการกำหนดคุณภาพ งบประมาณ และการคำนวณรายละเอียดของโครงการในบทต่อไป โดยการค้นหาข้อมูลเหล่านี้ ได้มาจากวิเคราะห์และเปรียบจากกรณีศึกษา ซึ่งจากการศึกษาได้น้าเอากรณีศึกษา 2 โครงการ ซึ่งมีลักษณะที่ใกล้เคียงกันมาท้าการศึกษา คือ กรณีศึกษาที่ 1: สถานแสดงพันธ์สัตว์น้ำ จ.ภูเก็ต กรณีศึกษาที่ 2: สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ม.บูรพา, บางแสน 2.3.1 การลงทุนของโครงการ (Total Project Investment) แหล่งที่มาของเงินทุน กรณีศึกษาที่ 1 : สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ จ.ภูเก็ต ได้รับเงินทุนจากรัฐบาลแบ่งเป็น 2 ส่วนได้แก่ 1. งบประมาณการจัดตั้งโครงการ โครงการได้รับการสนับสนุนจากแหล่งต่างๆคือ - ภาครัฐบาลในความรับผิดชอบของม.บูรพา - การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย - เงินทุนช่วยเหลือพิเศษ (EDOWMENT FUND และ PRIVATE GIFT) - เงินบริจาคของภาคเอกชน (PUBLIC DONATIONS) - โครงการความร่วมมือทางวิชาการไทย เดนมาร์ก - โครงการความร่วมมือระหว่าง ASIAN – AUSTRALIA 2. งบประมาณสำหรับดำเนินการในแต่ละปี ซึ่งโครงการได้รับเงินทุนจากแหล่งเงินทุนต่างๆ ดังนี้ - งบประมาณประจ้าปีของม.บูรพา - เงินบริจาคของภาคเอกชน – รายได้จากการดำเนินการภายในโครงการเช่น ค่าเข้าชม รายได้จากร้านขายของที่ระลึก กรณีศึกษาที่ 2 : สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ม.บูรพา, บางแสน เป็นโครงการที่ไม่มีเงินสนับสนุนจากรัฐบาล โดยได้รับความอนุเคราะห์ด้านการออกแบบและการก่อสร้างอาคารจากรัฐบาลญี่ปุ่น รวมเป็นจ้านวนเงินในการจัดตั้งโครงการทั้งสิ้นประมาณ 230,000,000-บาท หลังจากนั้นรัฐบาลไทยจึงได้เข้ามาดำเนินการในด้านการบริหารของโครงการและในส่วนเงินสนับสนุนจากภาคเอกชน งบประมาณในการจัดตั้งโครงการ กรณีศึกษาที่ 1 : สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ จ.ภูเก็ต ค่าก่อสร้าง สามารถจำแนกเป็นงบประมาณด้านต่างๆได้ดังนี้ - งบประมาณในการก่อสร้างอาคารหลัก 20,360,800 บาท - งบประมาณในการปรับพื้นที่รอบอาคารและ ก่อสร้างลานจอดรถ ถนน ทางเดินเท้า ทางระบายน้ำ เขื่อนและสนามหญ้า 9,227,168 บาท - งบประมาณในการติดตั้งแผ่น Acrylic ภายใน 3,658,000 บาท - งบประมาณในการตกแต่งภายในและครุภัณฑ์ 2,158,680 บาท รวมงบประมาณในการจัดตั้งโครงการ 35,404,648 บาท ค่าก่อสร้างอาคารหลัก โดยคิดจากราคาค่าก่อสร้างอาคารกับค่าติดตั้งแผ่น Acrylic ภายในโครงการ คิดเป็นเงิน 20,360,800 + 3,658,000 บาท = 24,018,800 บาท พื้นที่ก่อสร้างอาคาร 4,500 ตารางเมตร พื้นที่โครงการ 52 ไร่ หรือ 52 X1600 = 83,200 ตารางเมตร ดังนั้น ค่าก่อสร้างต่อตารางเมตร 24,018,800 / 4500 บาท / ตารางเมตร ค่าก่อสร้างอาคารรวม 5,337 บาท / ตารางเมตร  - งบประมาณโครงการ / ตารางเมตร วิธีคิด งบประมาณโดยรวมยกเว้นค่าที่ดินหารด้วยพื้นที่ก่อสร้างอาคาร 35,404,648 / 4500 = 7,868 บาท / ตารางเมตร ดังนั้น งบประมาณของโครงการ 7,868 บาท / ตารางเมตร กรณีศึกษาที่ 2 : สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ม.บูรพา บางแสน ค่าก่อสร้าง เป็นราคาเฉพาะค่าก่อสร้าง โดยหักค่าใช้จ่ายออกไปประมาณ 20 % เป็นค่าใช้จ่ายนอกเหนือไปจากการก่อสร้าง ได้แก่ ค่าออกแบบ ค่าปรับปรุงพื้นที่ ปรับพื้นที่รอบอาคารและ ก่อสร้างลานจอดรถ ถนน ทางเดินเท้า ทางระบายน้ำ เสาไฟฟ้า และ Landscape เป็นเงิน 46,000,000 บาท จะเป็นค่าก่อสร้างอาคารทั้งสิ้น 184,000,000 บาท พื้นที่ก่อสร้างอาคาร 13,022 ตารางเมตร พื้นที่โครงการ 30 ไร่ หรือ 30X1600 = 48,000 ตารางเมตร ดังนั้น ค่าก่อสร้างต่อตารางเมตร 184,000,000/13,022 บาท / ตารางเมตร ค่าก่อสร้างอาคารรวม 14,130 บาท / ตารางเมตร - งบประมาณโครงการ / ตารางเมตร วิธีคิด งบประมาณโดยรวมยกเว้นค่าที่ดินหารด้วยพื้นที่ก่อสร้างอาคาร 230,000,000/13,022 = 7,868 บาท / ตารางเมตร ดังนั้น งบประมาณของโครงการ 17,662 บาท / ตารางเมตร 2.4  ข้อมูลพื้นฐานด้านเทคโนโลยี ( TECHNOLOGY FACTS ) ศึกษาข้อมูลต่าง ๆที่เป็นพื้นฐานระบบเทคโนโลยีต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับอาคาร เพื่อ ทราบถึงงานระบบของโครงการและสามานำมาเลือกใช้วิเคราะห์และกำหนดแนวความคิดได้อย่างถูกต้อง โดยแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆ คือ -ระบบประกอบอาคาร (Building System) -เทคโนโลยีพิเศษ(Specific Technology) 2.4.1 ระบบประกอบอาคาร (BUILDING SYSTEM) ศึกษาข้อมูลต่างๆที่เป็นพื้นฐานที่จะนำไปใช้ในการกำหนดชนิดประเภท ความสามารถ ความจุ ประสิทธิภาพ และอื่นๆของระบบประกอบอาคารที่เหมาะสมกับโครงการ ซึ่งในแต่ละระบบก็จะมีความ แตกต่างกันไป ตามรูปแบบของการใช้งาน ดังนั้นจึงควรพิจารณาระบบประกอบอาคารให้มีความเหมาะสมกับโครงการ โดยที่ระบบที่ปรากฏอยู่ในโครงการทั่วไปในปัจจุบัน มีดังนี้ - ระบบบำบัดน้ำเสีย - ระบบสุขาภิบาล (SANITARY) - ระบบไฟฟ้ากำลัง (ELECTRICITY) - ระบบสื่อสารโทรคมนาคม(COMMUNICATION) - ระบบป้องกันอัคคีภัย ดับเพลิง (FIRE PROTECT & EXTINGUISH) - ระบบแสงสว่าง (LIGHT) - ระบบไฟฟ้าสำรอง (BACK UP ELECTRICITY) 2.4.2 เทคโนโลยีพิเศษเฉพาะโครงการ ( Specific Technology) เป็นการศึกษาข้อมูลของเทคโนโลยีพิเศษ ที่เกี่ยวข้องกับโครงการโดยตรง ซึ่งเป็นเทคโนโลยี เฉพาะที่ใช้กับโครงการประเภทนี้ ซึ่งมีความจำเป็นมากกว่าโครงการอื่น อันได้แก่ ระบบหมุนเวียนน้ำ และระบบบำบัดน้ำภายใน Aquarium ซึ่งศึกษาจาก             กรณีศึกษาที่ 1 : สถานแสดงพันธ์สัตว์น้ำ จ.ภูเก็ต กรณีศึกษาที่ 2 : สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ม.บูรพา 1. ระบบน้ำ (WATER SYSTEM) ระบบน้ำสามารถแบ่งตามลักษณะการนำน้ำมาใช้ได้ 3 ระบบ 1. ระบบเปิด ( Open Water System ) 2. ระบบปิด ( Close Water System ) 3. ระบบรวม ( Semi-Close Water System ) การเลือกใช้ระบบน้ำจะต้องคำนึงถึงตำแหน่งที่ตั้งของโครงการเป็นหลัก และคำนึงถึงคุณภาพของน้ำที่จะนำมาใช้ในโครงการ โดยจากที่ทำการศึกษากรณีศึกษา จะได้ดังต่อไปนี้ (1). ระบบเปิด (Open Water System) เป็นระบบที่นำน้ำทะเลเข้ามาใช้ภายในโครงการเพียงครั้งเดียว คือเมื่อใช้แล้วก็จะปล่อยน้ำในส่วนAQUARIUM ลงสู่ทะเลเลยโดยไม่นำกลับมาใช้ใหม่ ระบบนี้จะใช้ได้กับโครงการที่ตั้งอยู่ใกล้แหล่งน้ำทะเลที่มีคุณภาพน้ำที่ดี ซึ่งจะต้องมีปริมาณแพลงตอนและปริมาณของออกซิเจนอยู่ในระดับที่พอเหมาะสม การทำงานของระบบ Open Water System เป็นการสูบน้ำจากทะเลเข้าบ่อพักเพื่อรอให้น้ำตกตะกอน และนำไปเก็บไว้ที่ถังเก็บน้ำเพื่อรอปล่อยไปยังส่วนตู้แสดงสัตว์น้ำ จากนั้นน้ำก็จะถูกส่งต่อไปยังส่วนบำบัดน้ำเสียเพื่อให้ได้น้ำที่สะอาดก่อนปล่อยสู่แหล่งธรรมชาติอีกครั้ง เป็นระบบที่มีการนำน้ำทะเลเข้ามาหมุนเวียนในโครงการ โดยผ่านกระบวนการกรองน้ำตลอดเวลาเพื่อรักษาคุณภาพของน้ำ เป็นระบบที่ให้น้ำไหลผ่านถังแสดงตลอดเวลา และไหลเข้าสู่ถังเก็บในระบบการกรอง และระบบนี้จะต้องคอยเติมน้ำเพิ่ม เพราะน้ำจะระเหยไป จะเสียเปรียบระบบแรกตรงที่ปริมาณแพลงตอนและออกซิเจนจะลดลงทุกครั้งที่นำขึ้นมาใช้ในโครงการ 2. ระบบปิด การทำงานของระบบ Close Water System              คือการกำจัดแอมโมเนียออกจากน้ำ โดยการเปลี่ยนแอมโมเนียให้เป็นไนเตรท โดยการ OXIDATION โดยใช้แบคทีเรีย ปฏิกิริยาเคมีนี้จะมีผลต่อสัตว์น้ำที่นำมาแสดงน้อยมาก และเป็นปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นทั่วไป ในธรรมชาติ แบคทีเรียเหล่านี้จะอาศัยอยู่ในทราย และมีปริมาณการเติบโตน้อย ดังนั้นในระบบการกรองจึงมีการอาศัยทรายปะการัง และปะการังซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของแบคทีเรีย จึงจำเป็นที่จะต้องให้ทรายเปียกอยู่เสมอ 3. ระบบการหมุนเวียนน้ำ (Water Circulation) การดูแลรักษาน้ำจะเริ่มขึ้นทันทีเมื่อมีการปล่อยน้ำลงสู่ถังแสดง โดยเฉพาะในถังแสดงขนาดใหญ่และ Acrylic Tunnel ซึ่งในแต่ละระบบจะประกอบไปด้วยถังสำรองน้ำ ซึ่งทำหน้าที่ในการเก็บน้ำ และเป็นตัว BUFFER ในการปรับคุณภาพน้ำ ทั้งในด้านอุณหภูมิและสภาวะอื่นๆ ให้มีความใกล้เคียงธรรมชาติมากที่สุด ซึ่งมีลักษณะของการหมุนเวียนน้ำในแบบต่างๆ ดังนี้ น้ำที่ออกมาจากถังจะต้องไปผ่านกระบวนการกรองอีกครั้งก่อนนำไปใช้อีกครั้งเพื่อป้องกันเชื้อโรคภายในถังสำรองควรผ่านการกรองในชั้นต้นมาแล้ว แต่ในถังใหญ่อาจใช้วิธีแค่การตกตะกอนเท่านั้น 4. ระบบการกรองน้ำ การกรองน้ำโดยอาศัยเครื่องกรองนับว่ามีความสำคัญมาก การเลี้ยงปลาทะเลใน Aquarium หากขาดเครื่องกรองแล้ว ปลาจะมีชีวิตอยู่ได้ไม่นาน เครื่องกรองสำหรับAquarium มี 2 ระบบคือ ระบบเปิด (Open System) กับระบบปิด (Closed System) การกรองแบบระบบปิดนั้นใช้กับอะควาเรียมขนาดเล็กหรือขนาดกลางเป็นส่วนใหญ่ ส่วนระบบเปิดเป็นระบบที่นิยมใช้กับอะควาเรียมขนาดเล็กหรือขนาดกลางเป็นส่วนใหญ่ส่วนระบบเปิดที่นิยมใช้กับAquariumใหญ่ๆ ในต่างประเทศ 4.1 การกรองน้ำแบบระบบปิด (Closed System) หลักการของระบบ คือ สูบน้ำเข้าไปไว้ในถังพักก่อน แล้วจ่ายน้ำไปยังถังแสดง โดยสูบน้ำขึ้นไปไว้บนถังสูงๆ แล้วจ่ายไปยังถังแสดงโดยอาศัยท่อน้ำ ซึ่งจะมีการหมุนเวียนนำน้ำที่ใช้แล้วกลับมาใช้อีก จึงจำเป็นต้องมีการรักษาความสะอาดของน้ำ โดยนำน้ำที่ใช้แล้วผ่าน การกรองฆ่าเชื้อกรดและเติมสารเคมีแล้วจึงปั๊มขึ้นไปใช้เก็บบนถังจ่าย ระบบนี้เหมาะกับสถานที่ไกลจากทะเลหรือแหล่งน้ำเค็มและสามารถลดขนาดของเครื่องปั๊มหรือลดเวลาการทำงานของเครื่องจักร การกรองแบบระบบปิด มี 3 แบบ คือ 1. เครื่องกรองแบบนี้เป็นระบบทีให้น้ำล้นทางส่วนบน (Over Flow) ไหลลงสู่ท่อผ่านไปยังเครื่อง กรอง เมื่อผ่านเครื่องกรองแล้วก็จะไหลกลับสู่Aquarium อีกครั้ง หมุนเวียนเช่นนี้ตลอดไป โดยประมาณแล้วน้ำจะไหลหมดตู้ประมาณชั่วโมงละ 1 ครั้งหรือวันละ 24 ครั้ง 2. ระบบการกรองแบบนี้ เป็นระบบที่ทำให้น้ำไหลผ่านวัสดุกรอง 3 - 4 ชั้น อันได้แก่ทรายละเอียด ทรายปะการัง กรวด ปะการัง ซึ่งอยู่ด้านล่างของตู้ซึ่งมีแผ่นตะแกรงพลาสติกที่มีตาข่ายพลาสติกถี่วางรองอีชั้นหนึ่ง เพื่อป้องกันมิให้กรวดหรือทรายด้านบนไหลลงมาด้านใต้ผ่านตะแกรงจะมีพื้นที่ว่าง ประมาณ 1 เซนติเมตร สำหรับเป็นที่วางท่อน้ำและท่ออากาศแบบนี้เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า การออกแบบผ่านทราย (Sub – Sand Filter) 3. การกรองแบบนี้เป็นการกรองแบบง่ายๆ คือ ใช้กำลังดันของอากาศจาก Air Pump ดันน้ำในท่อ ให้ไหลลงสู่ถังกรองเล็ก ซึ่งอาจจะเป็นกล่องพลาสติกสี่เหลี่ยมหรือตะกร้าสี่เหลี่ยมซึ่งมีใยแก้ว (Glass Wool) ใยไนลอน (Nylon wool) หรือแผ่นฟองน้ำเทียมเป็นวัสดุกรอง 4.2 การกรองแบบระบบเปิด ( Open System ) เป็นวิธีการที่กระบวนการมีความยุ่งยากน้อยที่สุด ในกรณีที่การจัดหาแหล่งน้ำที่ปราศจากเชื้อโรคในการเชื่อมต่อท่อโลหะ ต้องมีการป้องกัน เช่น ฉาบด้วยน้ำยากันสนิม ด้านความประหยัดควรคำนึงถึงการกำจัดน้ำหลังจากใช้แล้ว โดยทั่วไป Water Tank จะเก็บน้ำได้ในอัตราน้ำหนัก สัตว์ 1 ปอนด์ ( 0.45 ก.ก.) ต่อ น้ำ 100 แกลลอน และในทุก 4 ชั่วโมง จะใช้น้ำเพื่อเปลี่ยนถึง 1.2 – 2.4 ล้านแกลลอน และค่าใช้จ่ายจะมากขึ้นในการทำน้ำให้เย็นหรืออุ่น กระบายน้ำทิ้งหลังจากใช้น้ำเพียงครั้งเดียว ของเสียจากสัตว์ต่างๆ ก็จะถูกกำจัดออกตลอดเวลา การใช้ระบบเปิดนี้ควรคำนึงถึงว่าปลาบางชนิดจะอยู่ในน้ำเดิมได้นานๆ แต่สัตว์บางชนิด เช่น พวกไม่มี กระดูกสันหลังจะต้องมีการเปลี่ยนน้ำอย่างรวดเร็วหลักของระบบนี้คือ สูบน้ำเข้าไปในถังแสดงโดยตรง โดยผ่านเครื่องกรองน้ำแล้วจ่ายไปยังถังแสดงต่างๆ น้ำที่เกินระดับที่ต้องการจะล้นออกมายังท่อแล้วระบายออกไป ระบบนี้ต้องสูบน้ำเข้าอยู่ตลอดเวลาแล้วปล่อยน้ำที่ใช้แล้วทิ้งไป การกรองระบบนี้ส่วนใหญ่มักใช้กับ Aquarium ขนาดใหญ่ ซึ่งพบโดยทั่วไป ในระบบการกรองของใน Aquarium ของต่างประเทศ การกรองแบบนี้มี 2 แบบคือ 1. ระบบการกรองที่มีเครื่องกรองรวมและบ่อเก็บน้ำ (Reserved Tank) รวม น้ำจาก Aquarium ทุกตู้จะไหลล้น (Over Flow) ลงสู่ท่อรวมไหลลงสู่เครื่องกรองน้ำที่ผ่านเครื่องกรองจะไหลลงสู่บ่อเก็บน้ำจะถูกปั๊มสู่อะควาเรียมอีก วนเวียนเช่นนี้ตลอดไป 2.ระบบที่สูบน้ำจากทะเลโดยตรงให้ผ่านเครื่องกรอง น้ำที่ผ่านเครื่องกรองแล้วจะถูกสูบเข้า 5. ระบบกำจัดน้ำเสีย น้ำเลี้ยงสัตว์ทะเลที่ปล่อยออกมาจากโครงการ ส่วนใหญ่จะไม่สกปรกมากนัก เนื่องจากมี สารอินทรีย์ที่ละลายอยู่ในน้ำจำนวนหนึ่ง ซึ่งควรมีการบำบัดก่อนที่จะปล่อยทิ้งในท่อสาธารณะ วิธีการที่ดีคือควรมีบ่อสาหร่ายกลางแจ้งเพื่อนำน้ำมาผ่านบ่อสาหร่าย ให้สาหร่ายช่วยดูดซับสารอินทรีย์ ซึ่งจะเป็นการช่วยให้น้ำมีความบริสุทธิ์มากขึ้น และอาจสามารถนำกลับมาใช้ได้อีก กลายเป็นระบบน้ำแบบเปิด (Close Water System) 6. ระบบแสงสว่างภายในตู้จัดแสดง การให้แสงสว่างในส่วนจัดแสดง มีความสำคัญมากในอาคารประเภท AQUARIUM เพราะต้อง คำนึงถึง SENSITIVE ของสัตว์น้ำในการได้รับแสงตามธรรมชาติ สัตว์จะได้รับแสงในระดับหนึ่งเท่านั้น เนื่องจากระดับความลึกที่สัตว์อาศัยอยู่ถ้าให้แสงมากไปหรือน้อยไปสัตว์อาจเกิดความเครียดและตายได้ ซึ่งในแต่ละ Tank ก็จะมีแสงสว่างต่างกัน การให้แสงสว่างสังเคราะห์ที่เหมาะสมใน TANK ขนาดต่างๆ - BIG TANK ใช้ไฟ MERCURY VAPOR หรือ METAL HALIDE ขนาด 250-วัตต์-ส่งเป็นโคมจาก เพดานด้านบน-เพื่อให้เกิดแสงสว่างเพียงพอต่อการจัดแสง-และการเห็นของสัตว์น้ำ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นปลา ขนาดใหญ่ ความสว่างไม่จำเป็นต้องมาก หากต้องการ บรรยากาศใต้ทะเลลึก ให้เพิ่มหลอด ACTINIC BLUE จะทำให้เป็นสีฟ้าเหมือนบรรยากาศใต้ทะเลลึก - MEDIUM TANK ที่มีความลึกมากกว่า 1 เมตร ให้ใช้โคมไฟพร้อมหลอด MERCURY VAPOR ขนาด 125 วัตต์ ทุกๆ 1 ตารางเมตร - SMALL TANK ใช้หลอดฟลูออเรสเซนต์จำพวกที่ใช้เลี้ยงปลาและพืชน้ำ เช่น หลอด AQUARIUM PLANT หลอด AQUASTAR หลอด TRITON เป็นต้น ความสว่างขึ้นอยู่กับประเภทของการเลี้ยง หากเลี้ยงพืชหรือสัตว์น้ำที่สาหร่ายในตัว จำพวกปะการัง หอยมือเสือ ต้องให้แสงสว่างมากกว่าปลา 2 – 3 เท่า การให้แสงสว่างธรรมชาติ มีข้อควรระวังคือ แสงธรรมชาติจะทำให้ตะไคร่เกาะกระจก ไม่สามารถที่จะปรับแสงให้ได้ระดับ ตามความลึกของท้องทะเล แต่ทำให้มีความสมดุลทางธรรมชาติ ทำให้มีการหมุนเวียนของออกซิเจน 7. ขนาดและวัสดุที่ใช้ทำถังแสดง (Tank) ลักษณะของถังแสดงนั้นมีหลายแบบ ขึ้นอยู่กับสถานที่และความสวยงามในการจัด แต่ที่นิยม โดยทั่วไปในพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำทางทะเลคือ ทรงสี่เหลี่ยม หกเหลี่ยม แปดเหลี่ยม ทรงกระบอก ซึ่งแต่ละ รูปร่างก็จะส่งผลต่างกันในเรื่องการมองเห็น โดยรูปร่างที่ได้รับความเห็นว่าสร้างบรรยากาศได้ดีที่สุด คือ เป็นถังรูปหกเหลี่ยมยาว ซึ่งเป็นถังที่มีบรรยากาศดีที่สุด ถังปลารูปร่างนี้วัสดุที่เหมาะสมที่สุดคือ เฟอร์โรซิเมนต์หรือพวกไฟเบอร์กลาสก็ใช้ได้แต่มีราคาแพง สามด้านเป็นเฟอร์โรซิเมนต์ อีกสามด้านเป็นกระจกสำหรับชมด้านบนเปิดโล่งสำหรับให้แสงและอาหารปลา ห้ามใช้โลหะเพราะสามารถเกิดพิษเมื่อถูกน้ำทะเลได้ หากใช้กรอบโลหะจะต้องมีพลาสติกพวกยูรีเทนหุ้มอีกชั้น การเลือกใช้วัสดุต้องใช้ให้เหมาะสมกับขนาดของถังแสดง ดังนี้ GIANT PLANT สามารถเลือกใช้กระจกหรือ ACRYLIC ก็ได้ แต่ ACRYLIC ราคาแพงกว่าหลายเท่า หากเลือกใช้กระจกควรเป็นกระจกชนิด TENPER – LAMINATED เช่น กระจกหุนประกอบ 2 – 3 ชั้น แล้วแต่ขนาดช่องที่สามารถทำด้วยกระจกได้ อยู่ในขนาดประมาณ 3 เมตร 1.50 เมตร หากจะใหญ่กว่านี้ต้องใช้ACRYLIC นำเข้าจากต่างประเทศ MEDIUM TANK และ SMALL TANK ใช้กระจก TEMPER หรือTEMPER LAMINATED แล้วแต่ขนาดตู้ปลา ROUND TANK ใช้ ACRYLIC นำเข้าจากต่างประเทศ ขนาดของ TANK ไม่สามารถกำหนดขนาดได้ตายตัว แต่ต้องคำนึงถึงปริมาณน้ำให้เหมาะสมกับปลา กับถังที่ออกแบบไว้ และยังขึ้นอยู่กับปริมาณของผิวน้ำด้วย โดยกำหนดไว้ดังนี้ ปลาน้ำจืด 1 นิ้ว ต่อปริมาณน้ำ 1 แกลลอน ต่อปริมาณผิวน้ำ 10 ตารางนิ้ว ปลาน้ำเค็ม 1 นิ้ว ต่อปริมาณน้ำ 2 แกลลอน ต่อปริมาณผิวน้ำ 10 ตารางนิ้ว วัสดุที่นำมาใช้ประกอบตู้แสดง สามารถแบ่งได้เป็น 2 ชนิด คือ - กระจก กระจกจะมีราคาถูกกว่า ทนทานต่อการขูดขีด ทำให้สะดวกต่อการทำความสะอาดหาก เกิดตะไคร่ แต่กระจกจะมีข้อเสียคือมีสีเขียวอ่อน โดยจะเห็นได้ชัดเมื่อมีความหนาเกิน 2 หุน - แผ่นอะคลิลิกใส เป็นวัสดุใส ไม่มีสี ทำให้มองเห็นสีสันสวยงามกว่า มีน้ำหนักเบา สะดวกต่อการ เคลื่อนย้าย มีความยืดหยุ่น และเป็นฉนวนความร้อนได้ดีกว่ากระจก ทำให้ประหยัดไฟฟ้าในการติดตั้งเครื่องทำความเย็นแก่น้ำเลี้ยง แต่มีราคาแพง ต้องอาศัยฝีมือในการประกอบ เกิดรอยขีดข่วนง่าย และหากเป็นอะคลิลิกคุณภาพต่ำเมื่อใช้ไปนานๆ ก็จะเริ่มกลายเป็นสีเหลืองเพราะความเก่า กระจกสำหรับ TANK การเลือกใช้วัสดุที่เป็นกระจกต้องเลือกใช้ตามความหนาของกระจก ถ้า TANK มีขนาดใหญ่กระจกก็จะมีความหนา เพื่อให้สามารถรับแรงดันน้ำที่จะทำให้กระจกแตกได้ ซึ่งโดย มาตรฐานแล้วใช้ความหนาดังนี้ ลึก 16 – 18 นิ้ว (40 – 50 ซม.) ใช้กระจกหนา ¼ นิ้ว ลึก 18 – 22 นิ้ว (44 – 45 ซม.) ใช้กระจกหนา 3/8 นิ้ว ลึก 22 – 30 นิ้ว (55 – 65 ซม.) ใช้กระจกหนา ½ นิ้ว อ่างซึ่งทั้งลึกและยาวนั้นจะต้องมี CROSS BAR ข้างบน โดยไม่ต้องพิจารณาถึงความหนาของ กระจกหรือรอบของตู้แสดง ก็จะต้องมีความแข็งแรงพอ วัสดุที่ใช้สำหรับช่องมอง เป็นอะคลิลิกหนา  4 – 1 0ซม. โดยอะคลิลิกยิ่งหนามากเท่าไหร่ยิ่งเกิดการหลอกตาน้อยลง รับความดันได้สูง โดยขนาดของตู้ที่ใช้กับอะคลิลิกหนา ดังนี้ SMALL TANK อะคลิลิก หนา 4 เซนติเมตร MEDIUM TANK อะคลิลิก หนา 4 เซนติเมตร GIANT TANK อะคลิลิก หนา 4 เซนติเมตร 8. การล้างทำความสะอาด TANK จำเป็นต้องระมัดระวังเรื่องปริมาณและคุณภาพอาหารที่ใช้เลี้ยงสัตว์น้ำ ไม่ควรให้มากเกินไปจน เหลือ และเลือกอาหารที่ไม่ทำให้น้ำขุ่นง่าย หรือเปื่อยยุ่ยง่าย จะช่วยให้น้ำมีคุณภาพดี ใสสะอาดตลอดเวลาส่วนใหญ่มักจะให้อาหารจำพวกปลาสด กุ้งสด ปลาหมึกสด กับสัตว์ที่มีขนาดใหญ่จำพวก ปลาหมอทะเลฉลาม ปลาเก๋า ปลากะพง และให้เนื้อกุ้ง หอยลาย แก่สัตว์น้ำขนาดเล็ก วันละ 2 ครั้ง เช้า – เย็น ม้าน้ำนิยมกินพวกลูกกุ้งฝอย การดูแลเรื่องความสะอาดใน TANK หากเกิดตะไคร่ไม่มากหรือตกตะกอนไม่มาก ไม่ควรไปรบกวนสัตว์น้ำ เพราะจะทำให้สัตว์เครียดโดยไม่จำเป็น และอาจเป็นโรคตายได้ง่าย ปกตินิยมให้ผนังด้านที่ไม่ใช่กระจกเกิดตะใคร่ได้ เพราะจะช่วยให้น้ำมีคุณภาพดี และเป็นอาหารของปลาเล็ก และแพลงตอนในน้ำ การขัดตะไคร่ที่กระจกอาจทำโดยใช้ไม้ยาวพันผ้าถูทางด้านในการตกแต่งตู้ปลา ผนังควรทำให้เหมือนธรรมชาติ คือเป็นลักษณะคล้ายหิน (จาก กรณีศึกษาที่ 2 ) และไม่นิยมใส่กรวดขนาดเล็กที่พื้นตู้หนาๆ เนื่องจากจะเป็นแหล่งสะสมของสัตว์พวกเชื้อโรค 9. เทคนิคการเคลื่อนย้ายปลา หากปลาที่ต้องการเคลื่อนย้ายมีขนาดใหญ่ ต้องใช้เปลผ้าใบเย็บเป็นถุง และใช้รอกช่วยในการ เคลื่อนย้าย มีการใช้ยากล่อมประสาทพวก DIAZEPEM หรือยาสลบพวก MS22 ในการช่วยทำให้สัตว์น้ำสงบลงและไม่ดิ้นมากสัตว์น้ำหรือปลาขนาดเล็ก ควรบรรจุเป็นถุงพลาสติก แล้วอัดออกซิเจน แยกถุงละ 1 ตัว เพื่อป้องกันการกัดและเสียดสี และควรควบคุมอุณหภูมิน้ำให้เย็น 24 – 26 องศาเซลเซียส อาจใช้ยากล่อมประสาทช่วยด้วยก็ได้ 10. ระบบโครงสร้างพิเศษใต้น้ำ Acrylic Tunnel ระบบท่อทางเดินใต้น้ำ วัสดุที่ใช้เป็นแผ่น Acrylic หนาขนาด 110 มม